ประวัติ

ตามจดหมายของ หลวงรักษาราชทรัพย์ (รักษ์ เอกะวิภาต) ลงวันที่ 15 ธันวาคม 2496 เล่าไว้ตอนหนึ่งว่า พล.ร.อ.พระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เ์จ้า

อาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ เสด็จไปตรวจดูเรือราชพิธีที่โรงเก็บเรือคลองบางกอกน้อย ครั้นเวลาเสด็จกลับผ่าน มาทางหลังป่าช้า

วัดระฆังโฆสิตาราม ถนนบ้านขมิ้น มีงานเผาศพ ร.ต.แพ ฯ เสด็จในกรม ฯ เห็นศพตั้งอยู่เชิงตะกอนอย่างสามัญชนมีทหารและญาตประมาณ 10 กว่าคน

ทรงพิจารณาอยู่รู้สึกเศร้าสลดพระทัยจึงสั่งห้ามยัง ไม่ให้เผา และทรงเขียนคำสั่งด้วยดินสอลงบนกระดาษให ้ร.ต.เล่ ฯ คนใช้ของเสด็จในกรม ฯ

ิ ไปให้เจ้าหน้าที่ต่าง ๆ มีใจความว่า

1. ให้กองพันพาหนะจัดเต็นท์มากาง เอาเก้าอี้มาตั้ง

2. ให้กองตั้งเครื่อง กรมพัสดุ จัดน้ำร้อนน้ำชาและเครื่องดื่มมาเลี้ยง

3. ให้นายทหารและพลทหารใน เรือรบ เรือช่วยรบ และทหารบกทุกเหล่า ที่ไม่ได้อยู่เวรไปเผาศพ

4. ให้กองพันจัดทหารและแตร เป็นกองเกียรติยศไปเป่าและเคารพศพเวลาเผา

ขณะนั้นเป็นเวลาประมาณบ่าย 3 โมงเศษจวนจะ 4 โมง ข้าราชการส่วนใหญ่กำลังจะกลับบ้านเมื่อได้รับคำสั่งต่างฝ่ายต่าง รีบด่วนไปจัดการตามหน้าที่ วันนั้น

งานศพของ ร.ต.แพ ฯ จึงเป็นงานศพที่มีเกียรติยศ มีทหารไปร่วมงานเต็มวัด โดยมี เสด็จในกรม ฯ ทรงเป็นประธานพระราชทาน เพลิงศพ แล้วเสด็จกลับ ในวันต่อ

มาทรงอนุญาตให้ตั้งแผนกการกุศลฌาปนกิจขึ้นในราชนาวิกสภาอีกแผนกหนึ่ง คณะกรรมการอำนวยการราชนาวิกสภา จึงได้เชิญชวนสมาชิกบริจาคทรัพย์

และออกระเบียบว่าด้วยเงินบำรุงการกุศลฌาปนกิจในราชนาวี และกราบทูลเสด็จในกรมฯ ทรงทราบ และโปรดเกล้า ฯ ให้ตั้งแผนกการกุศลฌาปนกิจ

เมื่อ 15 ตุลาคม 2465 จึงถือได้ว่า การฌาปนกิจสงเคราะห์แห่งราชนาวีกำเนิดขึ้น ตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา เสด็จในกรม ฯ ทรงเป็นสมาชิกหมายเลข 15

และเป็นสมาชิกพระองค์แรกที่สิ้นพระชนเป็นพระศพแรก เมื่อ 19 พฤษภาคม 2466

ต่อมาได้มีการตรากฎหมายเป็น พ.ร.บ.ฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. 2517 กำหนดให้ใช้ทั่วประเทศ โดยมีวัตถุประสงค์ในเรื่องการสงเคราะห์ที่ชัดเจนตามมาตรา 4

์ คือ การฌาปนกิจสงเคราะห์ หมายความว่า " กิจการที่บุคคลหลายคนตกลงเข้าร่วมกันเพื่อทำการสงเคราะห์ซึ่งกันและกันในการจัดการศพ หรือจัดการศพและ

์ สงเคราะห์ครอบครัวของบุคลใดบุคคลหนึ่งที่ตกลงเข้าร่วมกันนั้นซึ่งถึงแก่ความตาย และมิไดประสงค์ จะหากำไรเพื่อแบ่งปันกัน"

ปัจจุบันมีการแก้ไขเป็น พ.ร.บ.การฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ.2545