เมื่อกลางเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา หมู่บ้านที่อยู่ตามชายฝั่งทะเลทางตะวันออกเฉียงเหนือ
ของประเทศปาปัวนิวกินีได้ถูกคลื่นเพชฌฆาตที่เรียกว่า
คลื่นสึนามิ พัดถล่มอย่างฉับพลัน ร้ายแรง และไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ สึนามิในครั้งนี้
ได้ทำลายทั้งชีวิตและทรัพย์สิน
ไปเป็นจำนวนมาก สึนามินับได้ว่าเป็นภัยธรรมชาติที่น่าสะพรึงกลัวชนิดหนึ่ง
สึนามิ (tsunami) เป็นคลื่นขนาดยักษ์ที่เกิดจาก
การแทนที่น้ำอย่างรุนแรง ทำให้มวลของน้ำเกิดการเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง
ในลักษณะเดียวกันกับการโยนก้อนหินลงในน้ำ แล้วเกิดระลอกคลื่นแผ่ออก
จากจุดที่ก้อนหินตกกระทบ ปรากฏการณ์ธรรมชาติบางอย่าง ได้แก่
ภูเขาไฟระเบิดในทะเลแผ่นดินไหวหรือแผ่นดินถล่มในทะเล และอุกกาบาต
หรือดาวหางที่ตกลงในทะเล จะทำให้เกิดปรากฏการณ์แทนที่น้ำในลักษณะดังกล่าว
อย่างรุนแรง ทำให้มวลของน้ำเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง
เกิดเป็นคลื่นสึนามิ ที่มีพลังงานมหาศาลและมีความเร็วสูงมาก ในระหว่างที่สึนามิ
เคลื่อนที่อยู่ในมหาสมุทร จะมีลักษณะเป็นคลื่นใต้น้ำ ที่เห็นเป็นเพียงระลอกสูงราว ๓๐ เซนติเมตร ถึง ๑ เมตรเท่านั้น แต่เมื่อสึนามิเคลื่อนที่เข้าหาฝั่ง สู่เขตน้ำตื้น ความเร็วจะลดลง
ในขณะที่ความสูงของคลื่นกลับยิ่งทวีขึ้น
ความสูงของคลื่นสึนามิ สูงกว่าคลื่นตามชายฝั่งธรรมดาที่เกิดจากกระแสลมและน้ำขึ้นน้ำลง
มาก กล่าวคือ อาจสูงตั้งแต่ ๑๐ เมตรไปจนถึง ๓๐ เมตร ซึ่งเทียบเท่ากับความสูงของตึก ๗-๘ ชั้น นอกจากนี้สึนามิ ยังมีความยาวคลื่นหรือระยะระหว่างสันคลื่นกว่า ๑๐๐ กิโลเมตร ในขณะที่คลื่นธรรมดามีความยาวคลื่นเพียงไม่กี่เมตร หรือมากที่สุดแค่ ๑๐๐ ถึง ๑๕๐ เมตร
เท่านั้น ความเร็วของสึนามิแปรผันไปตามความลึกของมหาสมุทร ยิ่งมหาสมุทรมีความลึกมาก
สึนามิก็จะยิ่งมีความเร็วสูงมาก เช่น สึนามิที่เกิดในมหาสมุทรแปซิฟิก
ซึ่งมีความลึกประมาณ ๔,๐๐๐ เมตร จะมีความเร็วถึง ๗๐๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมง
สึนามิ แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ สึนามิเฉพาะบริเวณ และสึนามิข้ามมหาสมุทร
สึนามิเฉพาะบริเวณ หมายถึงสึนามิที่เกิดขึ้นแล้วเดินทางไปไม่ไกลนัก คือในระดับร้อยกิโลเมตร ส่วน
สึนามิข้ามมหาสมุทร เป็นสึนามิที่มีพลังงานสูงมาก สามารถเดินทางข้ามมหาสมุทร
จากฝั่งหนึ่งไปอีกฝั่งหนึ่งได้ สึนามิข้ามมหาสมุทรครั้งล่าสุด เกิดจากแผ่นดินไหว
ใกล้ประเทศชิลีทางด้านมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันออกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๓
เดินทางเข้าถล่มเกาะฮาวายซึ่งอยู่กลางมหาสมุทร และยังเลยไปถล่มเกาะ
ญี่ปุ่น ที่อยู่ทางด้านมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันตกซึ่งห่างออกไปถึง ๑๗,๐๐๐ กิโลเมตร
สึนามิที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่ มักเกิดจากแผ่นดินไหวทั้งในมหาสมุทรหรือบนแผ่นดินใกล้
มหาสมุทรและเกิดในมหาสมุทรแปซิฟิกบ่อยที่สุด เนื่องจากมหาสมุทรแปซิฟิก
เป็นแนวที่มีเปลือกโลกเปราะบาง เกิดแผ่นดินไหวได้ง่าย
|
|