สึนามิ คลื่นเพชฌฆาต

            เมื่อกลางเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา หมู่บ้านที่อยู่ตามชายฝั่งทะเลทางตะวันออกเฉียงเหนือ ของประเทศปาปัวนิวกินีได้ถูกคลื่นเพชฌฆาตที่เรียกว่า คลื่นสึนามิ พัดถล่มอย่างฉับพลัน ร้ายแรง และไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ สึนามิในครั้งนี้ ได้ทำลายทั้งชีวิตและทรัพย์สิน ไปเป็นจำนวนมาก สึนามินับได้ว่าเป็นภัยธรรมชาติที่น่าสะพรึงกลัวชนิดหนึ่ง
            สึนามิ (tsunami) เป็นคลื่นขนาดยักษ์ที่เกิดจาก การแทนที่น้ำอย่างรุนแรง  ทำให้มวลของน้ำเกิดการเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง ในลักษณะเดียวกันกับการโยนก้อนหินลงในน้ำ แล้วเกิดระลอกคลื่นแผ่ออก จากจุดที่ก้อนหินตกกระทบ  ปรากฏการณ์ธรรมชาติบางอย่าง ได้แก่ ภูเขาไฟระเบิดในทะเลแผ่นดินไหวหรือแผ่นดินถล่มในทะเล และอุกกาบาต หรือดาวหางที่ตกลงในทะเล จะทำให้เกิดปรากฏการณ์แทนที่น้ำในลักษณะดังกล่าว อย่างรุนแรง ทำให้มวลของน้ำเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง  เกิดเป็นคลื่นสึนามิ ที่มีพลังงานมหาศาลและมีความเร็วสูงมาก ในระหว่างที่สึนามิ เคลื่อนที่อยู่ในมหาสมุทร จะมีลักษณะเป็นคลื่นใต้น้ำ ที่เห็นเป็นเพียงระลอกสูงราว ๓๐ เซนติเมตร ถึง ๑ เมตรเท่านั้น แต่เมื่อสึนามิเคลื่อนที่เข้าหาฝั่ง สู่เขตน้ำตื้น ความเร็วจะลดลง ในขณะที่ความสูงของคลื่นกลับยิ่งทวีขึ้น
            ความสูงของคลื่นสึนามิ สูงกว่าคลื่นตามชายฝั่งธรรมดาที่เกิดจากกระแสลมและน้ำขึ้นน้ำลง มาก  กล่าวคือ อาจสูงตั้งแต่ ๑๐ เมตรไปจนถึง ๓๐ เมตร ซึ่งเทียบเท่ากับความสูงของตึก ๗-๘ ชั้น นอกจากนี้สึนามิ ยังมีความยาวคลื่นหรือระยะระหว่างสันคลื่นกว่า ๑๐๐ กิโลเมตร ในขณะที่คลื่นธรรมดามีความยาวคลื่นเพียงไม่กี่เมตร หรือมากที่สุดแค่ ๑๐๐ ถึง ๑๕๐ เมตร เท่านั้น ความเร็วของสึนามิแปรผันไปตามความลึกของมหาสมุทร ยิ่งมหาสมุทรมีความลึกมาก สึนามิก็จะยิ่งมีความเร็วสูงมาก เช่น สึนามิที่เกิดในมหาสมุทรแปซิฟิก ซึ่งมีความลึกประมาณ ๔,๐๐๐ เมตร จะมีความเร็วถึง ๗๐๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมง
            สึนามิ แบ่งออกเป็น ๒  ประเภท คือ สึนามิเฉพาะบริเวณ และสึนามิข้ามมหาสมุทร สึนามิเฉพาะบริเวณ หมายถึงสึนามิที่เกิดขึ้นแล้วเดินทางไปไม่ไกลนัก คือในระดับร้อยกิโลเมตร ส่วน สึนามิข้ามมหาสมุทร เป็นสึนามิที่มีพลังงานสูงมาก สามารถเดินทางข้ามมหาสมุทร จากฝั่งหนึ่งไปอีกฝั่งหนึ่งได้ สึนามิข้ามมหาสมุทรครั้งล่าสุด เกิดจากแผ่นดินไหว ใกล้ประเทศชิลีทางด้านมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันออกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๓ เดินทางเข้าถล่มเกาะฮาวายซึ่งอยู่กลางมหาสมุทร และยังเลยไปถล่มเกาะ ญี่ปุ่น ที่อยู่ทางด้านมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันตกซึ่งห่างออกไปถึง ๑๗,๐๐๐ กิโลเมตร
            สึนามิที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่  มักเกิดจากแผ่นดินไหวทั้งในมหาสมุทรหรือบนแผ่นดินใกล้ มหาสมุทรและเกิดในมหาสมุทรแปซิฟิกบ่อยที่สุด เนื่องจากมหาสมุทรแปซิฟิก เป็นแนวที่มีเปลือกโลกเปราะบาง เกิดแผ่นดินไหวได้ง่าย





"สึนามิ คลื่นเพชฌฆาต" เดลินิวส์ ฉ.๑๗,๘๓๔ (วันอังคารที่ ๑๑ ส.ค.๔๑) หน้า ๒๑. และ ฉ.๑๗,๘๓๘ (วันเสาร์ที่ ๑๕ ส.ค.๔๑) หน้า ๒๑.