เครื่องแบบทหารเรือ
     
 
ห้องนี้ส่วนหนึ่งเป็นห้องแสดงเครื่องแบบทหารเรือพระราชพิธี หมายถึง เครื่องแบบทหารที่ลงพายเรือหลวงในสมัยโบราณที่ใช้เป็นเรือพระที่นั่ง และเรือรบในแม่น้ำลำคลอง ตลอดจนเรือรบทางทะเล ต่อมาเมื่อได้เลิกใช้เรือเหล่านี้เป็นเรือพระที่นั่งและเรือรบแล้ว ก็ยังเก็บรักษาเรือเหล่านี้ไว้เพื่อประกอบพระราชพิธีทางเรือบางอย่าง เช่น พระราชพิธีเสด็จเลียบพระนครทางชลมารค พระราชพิธีพุทธพยุหยาตราทางชลมารคในการฉลอง 25 พุทธศตวรรษ พุทธศักราช 2500 และพระราชพิธีเสด็จพระราชดำเนินทอดผ้าพระกฐินทางชลมารค เป็นต้น
เครื่องแบบทหารเรือพระราชพิธีนี้เป็นของมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเริ่มตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตลอดเรื่อยมาจนถึงสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ปัจจุบันนี้การเก็บรักษาเครื่องแบบทหารเรือพระราชพิธีนี้เป็นหน้าที่ของสำนักพระราชวังเป็นเจ้าหน้าที่เก็บรักษา และจะได้นำออกใช้เมื่อมีราชการเป็นครั้งคราว เมื่อเสร็จราชการแล้วก็นำไปเก็บรักษาไว้ที่คลังราชพัสดุ สำนักพระราชวังตามเดิมต่อไป
เครื่องแบบทหารเรือพระราชพิธีที่แสดงอยู่ในห้องนี้มีดังนี้คือ

- ผู้บัญชาการกระบวนเรือ
- นายเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์
- นายนั่งในคฤหกัญญา
- ฝีพายเรือตำรวจ
- คนสัญญาณ
- นายท้ายเรือ
- คนเชิญเครื่องสูง
- ฝีพายเรือดั้งทอง
- ฝีพายเรือกลอง
- ฝีพายเรือดั้ง
- ฝีพายเรือรูปสัตว์

นอกจากเครื่องแบบทหารเรือพระราชพิธีนี้แล้ว ยังได้จัดแสดงเครื่องแบบทหารเรือสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งเริ่มต้นตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมาจนถึงสมัยปัจจุบัน
เครื่องแบบทหารเรือปัจจุบันส่วนใหญ่ได้อาศัยแบบอย่างมาจากเครื่องแบบทหารเรือของอังกฤษ เพราะประเทศอังกฤษเป็นประเทศที่มีความเจริญทางเรือมาก่อนประเทศใด ๆ และมีการปรับปรุงเกี่ยวกับเครื่องแบบของทหารเรือให้เหมาะสมมาเป็นเวลานานแล้ว ซึ่งเกือบจะกล่าวได้ว่าเครื่องแบบทหารเรือของอังกฤษเป็นต้นแบบของเครื่องแบบทหารเรือทั่วโลก
เครื่องแบบทหารเรือไทยได้ปรากฏตามหลักฐานและเริ่มมีมาตั้งแต่พุทธศักราช 2379 (ดังปรากฏพระบรมฉายาลักษณ์ทรงเครื่องแบบทหารเรือ (เสื้อสีขาบ กางเกงสีขาบ) เป็นภาพเขียนสีน้ำมันอยู่ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท)
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ประเทศไทยได้ทำการติดต่อกับชาวต่างประเทศมากขึ้น ได้นำเอาความเจริญทางด้านกิจการทหารและด้านอื่น ๆ เข้ามายังประเทศ พร้อมกันนี้ก็ได้ทรงปรับปรุงเปลี่ยนแปลงการแต่งกายของข้าราชการไทยให้เหมาะสมตามยุคตามสมัย คือ จากการสวมเสื้อแพร หรือผ้าขาวชนิดเสื้อแขนกระบอกนุ่งผ้าพื้น หรือผ้าม่วงโจงกระเบน ไม่มีถุงเท้า-รองเท้า ทรงเปลี่ยนให้มีเครื่องแบบฝ่ายทหาร มีทั้งเครื่องแบบเต็มยศและเครื่องแบบปกติ
พุทธศักราช 2431 ได้กำหนดเครื่องแบบทหารเรือชุดสัญญาบัตร โดย พลเรือโท กรมหมื่นปราบปรปักษ์ ได้ทรงเครื่องแบบทหารเรือสัญญาบัตร คือ นุ่งผ้าม่วงโจงกระเบน สวมเสื้อราชแปตแตน แต่สำหรับนายทหารประทวนลงมาถึงพลทหารนั้นนุ่งกางเกง
พุทธศักราช 2436 สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ (พลเรือเอก กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์) เสด็จไปทรงศึกษาวิชาการทหารเรือที่ประเทศอังกฤษ ได้สำเร็จการศึกษา เสด็จกลับมาเข้ารับราชการในกองทัพเรือเมื่อพุทธศักราช 2442 และได้ทรงปรับปรุงเครื่องแบบทหารเรือ เปลี่ยนจากนุ่งผ้าม่วงมาเป็นนุ่งกางเกงตามแบบทหารเรืออังกฤษ
ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติแก้ไขปรับปรุงเกี่ยวกับเครื่องแบบทหารเรือให้เหมาะสมตามกาลสมัยเรื่อยมา คือ เมื่อพุทธศักราช 2448, 2455, 2458, 2469, 2476, 2477, 2492 เป็นระยะหนึ่ง และเมื่อพุทธศักราช 2498 ได้ออกกฎกระทรวงอีก 1 ฉบับ มีเครื่องแบบทหารหญิงรวมอยู่ด้วย

เครื่องแบบทหารเรือที่แสดงอยู่ในห้องนี้มีดังนี้
- เครื่องแบบเต็มยศ จอมพลเรือ สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ พลเรือโท สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ พลเรือตรี สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ นาวาเอก สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบครึ่งยศ สีขาว ยศนาวาเอก สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบครึ่งยศ สีขาว ยศนาวาโท สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ สีขาว ยศนาวาโท สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ สีขาว ยศนาวาตรี สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ สีดำ ยศนาวาตรี สมัยรัชกาลที่ 5
- เครื่องแบบเต็มยศ สีดำ ยศนาวาเอก สมัยรัชกาลที่ 6
- เครื่องแบบเยี่ยมคำนับ ยศนาวาเอก สมัยรัชกาลที่ 6
- เครื่องแบบเสื้อกลาง ประเทศหนาว ยศนาวาโท สมัยรัชกาลที่ 6
- เครื่องแบบเสื้อน้อย ประเทศหนาว ยศเรือเอก สมัยรัชกาลที่ 6
- เสื้อราชการยศเรือโท สมัยรัชกาลที่ 6
- เสื้อน้อย ประเทศหนาว ชุดนาวาตรี สมัยรัชกาลที่ 6
- เครื่องแบบเต็มยศ ยศนาวาเอก สมัยปัจจุบัน
- เครื่องแบบชุดฝึก ยศนาวาตรี เหล่านาวิกโยธิน
- เครื่องแบบปกติขาว ยศนาวาตรี สมัยปัจจุบัน
- ชุดราตรีสโมสร ยศเรือตรีหญิง พ.ศ. 2498
- ชุดกันหนาว ยศเรือตรี รัชกาลปัจจุบัน
- ชุดปกติขาว เรือโทหญิง รัชกาลปัจจุบัน
- ชุดขาวน้อย ทหารหญิง ยศเรือเอก
นอกจากการจัดแสดงเครื่องแบบทหารเรือดังกล่าวแล้ว ยังมีการจัดแสดงเครื่องหมายยศทหารเรือโบราณสมัยรัชกาลที่ 6 ดังนี้
- อินทรธนูยศ จอมพลเรือ 1 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาเอก 2 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาโท 1 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาตรี 2 คู่
- อินทรธนูยศ เรือโท 1 คู่
- อินทรธนูยศ เรือตรี 1 คู่
และคู่แสดงเครื่องหมายยศทหารเรือปัจจุบัน คือ
- อินทรธนูยศ จอมพลเรือ 1 คู่
- อินทรธนูยศ พลเรือเอก 1 คู่
- อินทรธนูยศ พลเรือโท 1 คู่
- อินทรธนูยศ พลเรือตรี 1 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาเอก 1 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาโท 1 คู่
- อินทรธนูยศ นาวาตรี 1 คู่
- อินทรธนูยศ เรือเอก 1 คู่
- อินทรธนูยศ เรือโท 1 คู่
- อินทรธนูยศ เรือตรี 1 คู่