นาวิกศาสตร์ ISSN 0125-4324 พฤศจิกายน 2547

           ทหารเรือทุกคนทราบดีว่าวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน เป็นวันกองทัพเรือ และในวันนั้น ของทุกปีจะมีสารผู้บัญชาการทหารเรือ เนื่องในวันกองทัพเรือถึงทหารเรือและออกไปข้างนอก กองทัพบ้าง
          วันกองทัพเรือมีขึ้นใน พ.ศ.๒๔๘๔ ซึ่งผู้บัญชาการ ทหารเรือ จะออก "คำปราศรัย" ให้หน่วยต่าง ๆ นำไปอ่านหน้าแถวให้ทหารและข้า ราชการฟัง รวมทั้งออกกระจายเสียง "เสียง จากทหารเรือ" จากสถานีวิทยุด้วยต่อมาได้เปลี่ยนเป็น           "สาสน์จากผู้บัญชาการทหารเรือ"  แล้วก็เปลี่ยนเป็น "สารผู้บัญชา การทหารเรือ"
(ตัดคำว่า - จาก ออก) เนื่องในวันกองทัพเรือจนถึงปัจจุบัน การเปลี่ยนถ้อยคำคงเนื่องจากวิชา ภาษาไทยหรือผู้รู้ให้เปลี่ยน
           สาร ผู้บัญชาการทหารเรือ นี้ เหมือนหนังสือราชการธรรมดา ไม่พิสดารเหมือน เอกสารวิจัยหรือข้อพิจารณาของฝ่ายอำนวยการ กล่าวคือ สารประกอบด้วยคำนำหรือความเป็น มา เนื้อเรื่องและคำลงท้าย ไม่มากไม่น้อยไปกว่านี้
           คำนำ และคำลงท้ายมีใจความคล้ายกันทุกปี แต่เนื้อเรื่องหลากหลายกันไปใน แต่ ละปี คำนำของสารจะบอกว่า ทำไมวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน จึงถือเป็นวันกองทัพเรือ ดังคำนำใน ปีหนึ่งว่า
          วันนี้ในอดีตเมื่อ ๘๖ ปีที่ผ่านมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จ พระราชดำเนิน มาทรงประกอบพิธีเปิดโรงเรียนนายเรือในพระราชวังเดิม และได้ทรงพระ กรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระราชหัตถเลขาไว้ในสมุดเยี่ยมขอโรงเรียน ว่า "วันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ร.ศ.๑๒๕ เราจุฬาลงกรณ์ ปร. ได้มาเปิดโรงเรียนนี้ มีความปลื้มใจ ซึ่งเห็นการทหารเรือมีรากหยั่งลงแล้วจะเปนที่มั่นสืบไปในภายน่า"  กองทัพเรือจึงได้ถือเอา
วันมิ่งมงคลนี้เป็นวันที่ระลึกของกองทัพเรือและเรียกว่า "วันกองทัพเรือ"
           ส่วนคำลงท้าย จะอำนวยพรให้ข้าราชการทหารเรือได้มีความสุข ความเจริญ ความสมหวัง และมีอนามัยที่ดีโดยอัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายที่ทหารเรือ บูชานับถือมาช่วย ดลบันดาลให้ ดังคำลงท้ายของปีหนึ่งว่า
           "โอกาสนี้ ผมขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายตลอดจนดวง พระวิญญาณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ อีกทั้งพระบารมีแห่งองค์พระประมุขของชาติ ได้โปรดดลบัน ดาล ให้เพื่อนทหารและข้าราชการกองทัพเรือทุกคน ตลอดจน ครอบครัว จงมีแต่ความสุข เจริญด้วยจตุรพิธพรชัย และสมหวังในสิ่งอันพึงปรารถนาทุกประการ"
           หัวใจของสารวันกองทัพเรืออยู่ที่เนื้อเรื่อง ซึ่งแต่ละปีจะบอกว่า กองทัพเรือกำลังทำ อะไรอยู่ และกำลังจะทำอะไร บอกมากบ้างน้อยบ้าง ซึ่งบอกถึงนโยบายและยุทธศาสตร์ของ กองทัพเรืออย่างเปิดเผยไม่มากก็น้อย เมื่อได้รวมสาระของเนื้อเรื่องสารวันกองทัพเรือระหว่าง ปี พ.ศ.๒๕๓๐ - ๓๙ (๓๐ +) ก็จะเห็นนโยบายและยุทธศาสตร์ทหารเรือไทยในช่วง ๑๐ ปีนั้นได้ ไม่มากก็น้อยเช่นกัน ซึ่งมีผลถึงรูปร่างหน้าตาของทหารเรือไทยในช่วงเวลา ๑๐ ปีต่อมาจนถึง บัดนี้ ยุค ๔๐ + และยุค ๕๐ +
           เนื้อหาของเนื้อเรื่องสารวันกองทัพเรือยุค ๓๐ + คัดออกมาได้ ดังนี้
         กองทัพเรือจะยืนหยัดอยู่ได้ก็ด้วยความสามัคคีของพวกเราเหล่าข้าราชการกองทัพ
เรือทุกคน ในการสร้างสรรค์ให้ราชนาวีของเรามีความมั่นคง เจริญก้าวหน้าในทุก ๆ ด้านสืบ ไป (๒๕๓๐)
           กองทัพเรือของเรามีบทบาทในการรักษาความมั่นคงของชาติทั้งในยามสงบและ
ยามสงคราม อีกทั้งมีบทบาทในการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าทัดเทียมอารยประเทศ ดังนั้นพวกเราจะต้องช่วยกันพัฒนาทั้งในด้านองค์วัตถุ และองค์บุคคลด้วยการทุ่มเทพลังสติ ปัญญาในการปฏิบัติหน้าที่ (๒๕๓๑)
            คนของกองทัพเรือได้ให้ความร่วมมือกับประชาชนและหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ เป็นอย่างดี ทั้งนี้เพื่อเป็นการพัฒนาประเทศทั้งในด้านเศรษฐกิจและสังคม นอกจากนั้นเรา ทุกคนร่วมมือร่วมใจกันพัฒนาในด้านองค์บุคคลและวัตถุให้พร้อมที่จะป้องกันประเทศได้
อย่างดี เมื่อมีเหตุการณ์ (๒๕๓๒)