![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||
อุเบกขา แปลว่า ความวางใจเป็นกลาง หมายถึง วางใจเที่ยงธรรม ไม่เอนเอียง เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เพราะรักหรือชัง เป็นธรรมะที่สำคัญประการหนึ่งสำหรับกำกับความ ประพฤติเพื่อให้ชีวิตมีคุณค่าน่าเชื่อถือ อุเบกขามีความหมายคนละอย่างกับการวางเฉย หมายถึงการไม่รับรู้รับเห็นไม่สนใจไยดีต่อเหตุการณ์ที่ประสบอุเบกขานั้นเป็น การวางใจเป็น กลางหรือการวางเฉยด้วยเหตุผลทางปัญญาใช้ได้ในหลายกรณี เช่น วางเฉยเพราะพิจารณา เห็นกรรมที่สัตว์ทั้งหลายกระทำแล้วว่าควรได้รับผลดีหรือชั่ว สมควรแก่เหตุปัจจัยอันตน ประกอบรวมทั้งวางเฉยสงบใจดูในเมื่อไม่มีอะไรที่ต้องทำอีกแล้ว เพราะเขารับผิดชอบตนได้ ดีแล้วเป็นต้นอุเบกขาจึงมีความหมายตรงกันข้ามกับอคติ คือ จิตใจที่ลำเอียง ไม่เที่ยงธรรม นั่นเองในชีวิตประจำวันของคนเรามีเหตุการณ์ที่จะต้องใช้อุเบกขาอยู่เสมอ เช่น ต้อง วาง ใจให้เป็นกลางในการรับกรรมของสัตว์ทั้งหลาย เพราะทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่วต้องวางใจเป็น กลางในกรณีพิจารณาความดีความชอบให้แก่บุคคลที่ทำงานไม่พิจารณาให้เพราะรัก เพราะ ชังเพราะหลงหรือเพราะกลัวเป็นการส่วนตัว แต่พิจารณาจากผลงานอย่างแท้จริง นอกจากนั้น อุเบกขาธรรมเมื่อตั้งมั่นในใจของบุคคลใดแล้ว จะทำให้บุคคลนั้นมีเหตุผลมีความเที่ยงธรรม เหมาะที่จะรับผิดชอบงานสำคัญ ๆ สูงยิ่ง ๆ ขึ้นไปด้วยฉะนั้นการวางใจให้เป็นกลางมีดวงจิต ที่เที่ยงตรงยุติธรรม จึงเป็นคุณธรรมสำคัญของผู้นำในการสร้างขวัญและกำลังใจที่ถูกทาง ให้แก่ผ้น้อย ขณะเดียวกันก็เป็นคุณธรรมสำหรับผู้น้อยที่จะประคองตนให้อยู่ในคลองธรรม ที่ถูกต้องไม่เสียขวัญและไม่เสียกำลังใจง่าย ๆ ตรงกันข้ามกับการวางเฉยแบบไม่รับรู้รับเห็น ซึ่งนอกจากจะเป็นเครื่องบั่นทอนขวัญและกำลังใจของกันและกันแล้ว ยังจะช่วยซ้ำให้สังคม ทรุดโทรมไม่ก่าวหน่าอีกด้วยขอได้โปรดตรวจสอบตัวเราแต่ละคนว่า เข้าใจความหมายของ อุเบกขากับความวางเฉยถูกต้องแล้วหรือยัง |
|||||||||||||||||||||||||||||||