|
สมัยราชอาณาจักรสุโขทัย
เมื่อใดที่มีคนพูดภาษาเดียวกัน ตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้กันเป็นหมู่ ๆ จนกลายเป็นบ้านเมืองใหญ่ คนกลุ่มนั้นก็ต้องมีหัวหน้า หัวหน้าก็คือ ผู้ที่คนทั้งหลายรักนับถือ และเชื่อฟัง นอกจากนี้ยังต้องเป็นคนที่มีความดีอื่น ๆ อีก เช่น เมื่อเกิดสงครามก็ต้องมีความกล้าหาญ มีฝีมือกว่าข้าศึก เมื่อยามสงบก็ต้องเป็นผู้มีความเมตตาช่วยเหลือผู้อื่น ต้องเป็นผู้ยอมเสียสละความสุขสบายส่วนตัวในบางเวลา เพื่อไปทำประโยชน์ให้แก่คนหมู่มาก เพราะคนเหล่านั้นได้ยกย่องให้เป็นนายและยอมเชื่อฟังคำสั่งทุกอย่าง หัวหน้ากลุ่มของคนไทยสมัยสรุโขทัยนั้น นิยมเรียกกันว่า "พ่อขุน" และมีตำแหน่งเป็นพ่อเมือง เพราะในตอนแรกก็ปกครองเพียงเมืองเดียว เวลาต่อมาเมื่อขยายอาณาเขตของบ้านเมืองออกไปคนนิยมเรียกเป็นอย่างอื่น คือ "พ่อขุน" เปลี่ยนเป็น "พระเจ้า" บ้าง "พระเจ้าแผ่นดิน" บ้าง "พระมหากษัตริย์" บ้าง "พระเจ้าอยู่หัว" บ้าง เป็นต้น
พระเจ้าแผ่นดินไทยซึ่งปกครองราชอาณาจักรกรุงสุโขทัยนั้น ท่าที่สามารถอ่านจากข้อความในศิลาจารึก มีอยู่ 8 พระองค์ และมีข้อความต่าง ๆ ในศิลาจารึกซึ่งทำให้เชื่อว่าเป็นราชวงศ์เดียวกัน คือ สืบราชสกุลต่อเนื่องกันมา ไม่มีบุคคลในสกุลอื่นปะปน ราชวงศ์นี้เรียกกันว่า "ราชวงศ์พระร่วง"
พระเจ้าแผ่นดินราชวงศ์พระร่วงที่คนไทยในปัจจุบันนี้ รู้ถึงพระราชประวัติมากที่สุด คือ
พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ผู้นำชนชาติไทยต่อสู้กับชนชาติขอม ซึ่งปกครองกรุงสุโขทัยอยู่ก่อน เมื่อได้ชัยชนะจึงประกาศอิสรภาพ ตั้งราชอาณาจักรสุโขทัย และเป็นพระเจ้าแผ่นดินพระองค์แรกของราชวงศ์พระร่วง
พ่อขุนรามคำแหง พระราชโอรสของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ได้ทรงสร้างความรุ่งเรืองให้คนไทย โดยการส่งเสริมการค้าขายภายในและภายนอกประเทศ โดยไม่เก็บภาษีส่งเสริมการเพาะปลูกพันธุ์ไม้ซึ่งมีผลเป็นอาหาร เช่น ป่ามะม่วง ป่ามะพร้าว ฯลฯ ส่งเสริมการศึกษาดยการประดิษฐ์ตัวอักษรไทย ส่งเสริมการอุตสาหกรรมเครื่องปั้นดินเผา ซึ่งเรียกกันว่า "เครื่องสังคโลก" ได้ใช้กันภายในราชอาณาจักรไทย และส่งไปยังประเทศอื่น ๆ เช่น ฟิลิปปินส์ และบอร์เนียว เป็นต้น
พระเจ้าลิไท ซึ่งเป็นพระนัดดา (หลานปู่) ของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ และเป็นโอรสของพ่อขุนรามคำแหง ทรงเป็นนักรและนักอักษรศาสตร์ ได้ทรงนิพนธ์หนังสือชื่อไตรภูมิพระร่วง ตัดถนนเชื่อมระวห่างเมืองสำคัญ ๆ เรียกว่า ถนนพระร่วง โปรดให้หล่อพระพุทธรูปสำคัญ ๆ มีพระพุทธชินราช พระพุทธชินสีห์ และพระศรีศาสดา
พระเจ้าแผ่นดินพระองค์อื่น ๆ อีก 5 พระองค์ ทรงกระทำความเจริญให้บ้านเมืองไทยอย่างไรบ้างนั้น ยังไม่สามารถหาหลักฐานได้ละเอียดนัก ส่วนใหญ่ที่พบนั้นมักจะเกี่ยวกับการสร้างปูชนียสถานทางพระพุทธศาสนา
เมื่อรวมเวลาที่ราชอาณาจักรสุโขทัยรุ่งเรืองอยู่ก็ประมาณ ระหว่าง 200-219 ปี ครั้นแล้วก็ถูกรวมเป็นอาณาจักรเดียวกับอาณาจักรศรีอยุธยา เพราะแพ้สงคราม พระเจ้าแผ่นดินสุโขทัยจึงหมดพระราชอำนาจ มีแต่พระเจ้าแผ่นดินของกรุงศรีอยุธยาปกครองราชอาณาจักรทั้งสอง และเรียกรวมชื่อเดียวว่า "พระราชอาณาจักรศรีอยุธยา"
|