ระเบียบกองทัพเรือ
ว่าด้วยการชักธง
พ.ศ.๒๕๑๔
	เพื่อให้การปฏิบัติ เกี่ยวกับเรื่องชักธงในเรือ และสถานีที่ตั้ง กรม กองทหารเรือ หรือป้อม ในสังกัดกองทัพเรือ เป็นไปด้วยความเหมาะสม และสอดคล้องกับ แบบธรรมเนียมสากล ของทหารเรือ จึงให้ตราระเบียบขึ้นไว้ดังต่อไปนี้
	ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า "ระเบียบกองทัพเรือว่าด้วยการชักธง พ.ศ.๒๕๑๔"
	ตอน ๑
	วิเคราะห์ศัพท์และความมุ่งหมายในการชักธง
วิเคราะห์ศัพท์	ข้อ ๒ ในระเบียบนี้
	"เรือหลวง" หมายถึง บรรดาเรือรบ และเรือช่วยรบ ที่มีชื่อปรากฎอยู่ ในอัตรากองทัพเรือ
	"ธงยศ" หมายถึง ธงหมายพระอิสริยยศ และธงหมายยศ สำหรับทหารเรือ ตามกฎหมายว่าด้วยธง
	"ธงตำแหน่ง" หมายถึง ธงหมายตำแหน่ง สำหรับทหาร และธงหมายตำแหน่งทั่วไป ตามกฎหมายว่าด้วยธง
	"ธงประจำเรือ" หมายถึง ธงท้ายเรือ คือธงราชนาวี และธงหัวเรือ คือธงฉาน หรือธงชาติ ซึ่งจะต้องชักในเรือหลวง รวมทั้งเรือกลเดินทะเล ที่ทางราชการได้เช่า ยืม หรือเกณฑ์มาใช้ ในราชการทหารเรือ
ความมุ่งหมาย	ข้อ ๓ ความมุ่งหมายในการชักธง มีดังนี้
ในการชักธง	๓.๑ ธงราชนาวี ที่ชักขึ้นในเรือหลวง หรือบนบก เป็นธงแสดงชาติ และเป็นเครื่องหมายแห่งเกียรติ ของประเทศชาติ และราชนาวี ทหารจึงต้องแสดงความเคารพ ในโอกาสต่าง ๆ เช่น ในเวลาเรือหลวงผ่านกัน ในเวลาขึ้นมาบนเรือ หรือไปจากเรือ และทุกคราวที่มีการประกอบพิธี ชักธงขึ้น และธงลง
	๓.๒ ธงฉานที่ชักขึ้นเป็นธงหัวเรือ ในเรือหลวงลำใด เป็นเครื่องหมายแสดงว่า เรือหลวงลำนั้นเป็น
	๓.๒.๑ เรือหลวงที่ขึ้นระวางประจำการ เป็นเรือพระที่นั่ง หรือเรือหลวงที่ใช้เป็น เรือพระที่นั่งชั่วคราวของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
	๓.๒.๒ เรือหลวงประเภทเรือรบ
	๓.๓ ธงชาติที่ชักขึ้นเป็นธงหัวเรือ ในเรือหลวงลำใด หรือเรือลำใด เป็นเครื่องหมายแสดงว่า เรือหลวงลำนั้น หรือเรือลำนั้นเป็น
	๓.๓.๑ เรือหลวงประเภทเรือช่วยรบ
	๓.๓.๒ เรือกลเดินทะเลที่ทางราชการได้เช่า ยืม หรือเกณฑ์มาใช้ ในราชการทหารเรือ และมีนายทหารเรือสัญญาบัตร เป็นผู้บังคับบัญชา
	๓.๔ ธงยศและธงตำแหน่งต่าง ๆ ที่ชักขึ้นในเรือหลวง หรือบนบก เป็นเครื่องหมายแสดงฐานะ และเกียรติของผู้บังคับบัญชา ของเรือ หน่วยเรือ กรม กองทหารเรือ หรือบุคคลชั้นสูง ที่มาในเรือ หรือกรม กองทหารเรือ ในหน้าที่ราชการ เปํนเกียรติยศ อันควรได้รับการเคารพ ตามแบบธรรมเนียมสากล ของทหารเรือ
	ตอน ๒
	หลักปฏิบัติในการชักธง
การชักธงยศและ	ข้อ ๔ ธงยศ และธงตำแหน่งทหารเรือนั้น นอกจากจะเป็นเครื่องหมาย แสดงฐานะและเกียรติ ของผู้บังคับบัญชาแล้ว ยังเป็นเครื่องหมายแสดงการบังคับบัญชา และแสดงสถานที่ตั้ง กองบังคับการอีกด้วย จึงให้ชักได้ ทั้งในเรือหลวง และบนบก ณ ที่ตั้งกองบังคับการ ของหน่วยนั้น ๆ
ธงตำแหน่งทหารเรือ
	ธงยศทหารเรือ ตามปกติ ใช้สำหรับนายพลเรือ ที่มีหน้าที่บังคับบัญชา หน่วยกำลังรบ สำหรับนายพลเรือ ซึ่งไม่มีหน้าที่ บังคับบัญชาหน่วยกำลังรบ ย่อมไม่มีการชักธงสำหรับผู้นั้น เว้นแต่จะไปกับเรือหลวง ในหน้าที่ราชการ
ชักธงผู้มีอาวุโส	ข้อ ๕ เรือลำใด มีผู้บังคับบัญชา ซึ่งมีธงยศ หรือธงตำแหน่งหลายคน อยู่ในเรือ ให้เรือลำนั้น ชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับผู้บังคับบัญชา อาวุโสสูงสุด แต่เพียงธงเดียว
สูงสุดแต่เพียง
ธงเดียว
	เมื่อผู้มีธงยศ หรือธงตำแหน่งหลายคน มาเยี่ยมเรือ เป็นทางราชการ มาตรวจเรือ หรือไปราชการ กับเรือลำใดในคราวเดียวกัน ให้เรือลำนั้น ชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับผู้มีอาวุโสสูงสุด แต่เพียงธงเดียว
กรณีที่ไม่มีเสา	ข้อ ๖ เรือที่ไม่มีเสาสำหรับชักธง ตามที่กำหนดไว้ ในระเบียบนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ธงราชนาวี และธงยศ ธงตำแหน่งทหารเรือ ที่เป็นธงแสดงการบังคับบัญชา ให้เรือลำนั้นจัดการ ชักธงดังกล่าวนี้ ณ ที่สูงเด่น โดยอนุโลม ให้เป็นไปตามความมุ่งหมาย ของระเบียบนี้
สำหรับชักธง
	ตอน ๓
	การชักธงประจำเรือ
	ตอน ๔
	การชักธงยศ และธงตำแหน่งในเรือหลวง
	ตอน ๕
	การชักธงในเรือเล็กและเรือกระเชียง
	ตอน ๖
	การชักธงแต่งเรือ
	ตอน ๗
	การชักธงบนบก
	ตอน ๘
	การชักธงไว้ทุกข์
	ตอน ๙
	การชักธงเวลายิงสลุต
	ตอน ๑๐
	การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ
	ตอน ๑๑
	เบ็ดเตล็ด
การชักธงในเรืออื่นๆ	ข้อ ๖๙ เรืออื่นๆ นอกจากที่ระบุไว้ ในระเบียบนี้ ไม่ชักธงประจำเรือ ในเวลาเรือจอด ส่วนในเวลาเรือเดิน ให้ชักธงราชนาวี ที่ท้ายเรือ
การชักธงในเรือปลด	ข้อ ๗๐ เรือที่ทางราชการ ได้สั่งปลดจากระวางประจำการแล้ว โดยปกติ ไม่ชักธงประจำเรือ เว้นแต่ในกรณีที่กองทัพเรือ เห็นเป็นการสมควร จึงให้ชักธงราชนาวี ที่ท้ายเรือ
	ข้อ ๗๑ ให้ใช้ระเบียบนี้ ตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป
	ประกาศ ณ วันที่ ๒๘ กันยายน ๒๕๑๔
	(ลงชื่อ) พลเรือเอก จรูญ เฉลิมเตียรณ
	(จรูญ เฉลิมเตียรณ)
	ผู้บัญชาการทหารเรือ

ตอน ๓
การชักธงประจำเรือ
การชักธงท้ายเรือ	ข้อ ๗ ธงท้ายเรือ ตามปกติให้ชักที่เสาธงท้ายเรือ เว้นแต่ในเวลา เตรียมเรือเข้ารบ ในเวลาเรือเดิน ขณะที่อากาศไม่ปกติ หรือเมื่อมีการ ล้มเสาธงท้ายเรือ จึงให้ย้ายธงท้ายเรือ ไปชักที่ก๊าฟ ถ้าไม่มีก๊าฟ ก็ให้ชัก ณ ที่เหมาะสม บริเวณท้ายเรือ ทั้งนี้ให้ผู้บังคับหน่วยเรือ กำหนดการชักธงท้ายเรือนี้ ให้เป็นระเบียบเดียวกัน เฉพาะอย่างยิ่ง สำหรับเรือชนิดเดียวกัน
การชักธงหัวเรือ	ข้อ ๘ ธงหัวเรือ ให้ชักที่เสาธงหัวเรือ และให้ชักเฉพาะ เรือหลวงประจำการ ที่มีระวางขับน้ำ ตั้งแต่ ๑๒๐ ตันขึ้นไป
เรือที่ไม่ต้อง	ข้อ ๙ เรือที่ไม่ต้องชักธงหัวเรือ คือเรือที่มีระวางขับน้ำ ต่ำกว่า ๑๒๐ ตัน และเรือที่ไม่มี เสาสำหรับชักธงหัวเรือ
ชักธงหัวเรือ
กำหนดเวลา	ข้อ ๑๐ ธงประจำเรือ ให้ชักขึ้นและชักลงทุกวัน ทั้งเวลาเรือจอด และเรือเดิน โดยปกติ มีกำหนดให้ชักขึ้น เวลา ๐๘๐๐ และชักลงเวลา ดวงอาทิตย์อัสดงคต
ชักธงประจำเรือ
	ถ้าเรือหลวง จอดอยู่ในน่านน้ำต่างประเทศ กำหนดเวลา ชักธงประจำเรือ ขึ้นและลง ให้อนุโลมตามแบบธรรมเนียม ของประเทศนั้น ๆ
การทำพิธี	ข้อ ๑๑ การชักธงประจำเรือตามเวลาดังกล่าวในข้อ ๑๐ ให้มีการทำพิธี ธงขึ้นธงลง โดยให้เรือหรือหน่วย ที่มีหน้าที่ให้สัญญาณ ชักธงประจำเรือขึ้นลง ชักธงสัญญาน "ระวังธง" ขึ้นที่ปลายพรวนข้างขวา ก่อนถึงเวลา ชักธงขึ้นหรือธงลง ๕ นาที และชักธงสัญญาณนี้ลง เมื่อถึงเวลาชักธงขึ้นหรือธงลง
ธงขึ้นธงลง
เรือหรือหน่วยที่มี	ข้อ ๑๒ เรือหรือหน่วยที่มีหน้าที่ให้สัญญาณระวังธง คือ
หน้าที่ให้สัญญาณ	๑๒.๑ เมื่อมีเรือหลายลำ อยู่รวมกัน เรือลำที่มีผู้บังคับบัญชา อาวุโสสูงสุด เป็นผู้ให้สัญญาณ เว้นแต่ถ้ามีเรือที่ ชักธงหมายพระอิสริยยศ อยู่ร่วมด้วย ก็ให้เรือดังกล่าวนี้ เป็นผู้ให้สัญญาณ
ระวังธง
	๑๒.๒ เมื่อเรือจอดอยู่ในอ่าว หรือในตำบล ที่มีธงราชนาวี ชักอยู่บนบก หน่วยที่มีผู้บังคับบัญชา อาวุโสสูงกว่า เป็นผู้ให้สัญญาณ
	๑๒.๓ เมื่อเรือหลวงจอดร่วมอ่าว กับเรือรบต่างประเทศ จะมีกี่ชาติก็ตาม ให้ถือว่า เรือลำที่มีผู้บังคับบัญชา อาวุโสสูงสุดในที่นั้น เป็นผู้ให้สัญญาณ
การชักธง	ข้อ ๑๓ การชักธงประจำเรือในกรณีพิเศษมีดังต่อไปนี้
ประจำเรือ	๑๓.๑ การชักธงประจำเรือ นอกเวลาปกติ ก่อนถึงกำหนด เวลาชักธงประจำเรือขึ้น หรือหลังจาก เวลาชักธงประจำเรือลงแล้ว ถ้ามีทัศนวิสัย หรือแสงสว่าง พอที่จะเห็นธงได้ ก็ให้ชักธงประจำเรือขึ้น เพื่อแสดงชาติ ในกรณีดังต่อไปนี้
ในกรณีพิเศษ
	๑๓.๑.๑ เมื่อเข้าหรือออกจากท่าเรือ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของอ่าว ท่าเรือ และเรือรบ ที่จอดร่วมอ่าว ทราบในโอกาสแรก ว่าเป็นเรือชาติใด
	๑๓.๑.๒ เมื่อพบ เข้าสมทบ ผ่าน จอดร่วม แยกจาก หรือเมื่ออยู่ในกระบวน ร่วมกับเรือรบ หรือเรืออื่น ที่แสดงธงประจำเรือ
	๑๓.๑.๓ เมื่อทำการยิงสลุตเป็นกรณีพิเศษ
	๑๓.๑.๔ เมื่อแล่นใกล้ฝั่ง หรือโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อผ่าน ป้อม หมู่ปืน สถานีสัญญาน ประภาคาร หรือตัวเมือง
	๑๓.๑.๕ ในโอกาสอื่นใด ที่ผู้บังคับบัญชา จะเห็นเป็นการสมควร
	๑๓.๒ การชักธงประจำเรือ ตลอดเวลา ที่เรืออยู่ในลักษณะดังต่อไปนี้ ต้องชักธงประจำเรือ ตลอดเวลาที่ปฏิบัติการ คือ
	๑๓.๒.๑ เรือที่เตรียมเรือเข้ารบ หรือเวลาประจำสถานีรบ
	๑๓.๒.๒ เรือที่ชักธงมหาราช และเรือตามเสด็จ ในเวลาเดินทาง การชักธงประจำเรือ ตามข้อ ๑๓ นี้ เมื่อถึงกำหนด เวลาชักธงประจำเรือ ขึ้นหรือลง ให้มีการทำพิธีธงขึ้น หรือธงลง แล้วให้ชักขึ้นตามเดิม เว้นแต่ในเวลาประจำสถานีรบ หรือระหว่างทำการยิงสลุด ตามข้อ ๑๓.๑.๓ ไม่ต้องทำพิธีธงขึ้นธงลง
กรณีให้งด	ข้อ ๑๔ เรือที่มีหน้าที่ชักธงหัวเรือ ให้งดการชักธงหัวเรือในกรณีดังต่อไปนี้
ชักธงหัวเรือ	๑๔.๑ ในเวลาเรือเดิน เว้นแต่ในกรณีตามข้อ ๑๓.๒.๒ และในกรณีที่เรือนั้น ชักธงแต่งเรือ
	๑๔.๒ ในเวลาที่เรืออยู่ในอู่ หรืออยู่ในสิ่งที่มีสภาพใกล้เคียงกับอู่ เช่น อู่ลอย ซินโครลิฟท์ คานเรือ หรือเกยหาด เป็นต้น เพื่อการซ่อม
	๑๔.๓ ในเวลาที่มิได้มีฐานะเป็นเรือประจำการ เช่น เป็นเรือสำรอง หรือเรือปลด
	๑๔.๔ ในเวลาล้มเสาธงหัวเรือ เพื่อการใด เช่น ในเวลาเตรียมเรือเข้ารบ เป็นต้น
	การชักธงหัวเรือลง ในเวลาเรือเดินนั้น ให้ชักลงในเมื่อฮะเบสสมอขึ้น พ้นน้ำแล้ว และการชักธงหัวเรือขึ้น ในเวลาเรือจอดนั้น ให้ชักขึ้น เมื่อปล่อยสมอลงน้ำ ส่วนโอกาสที่ไม่มีการใช้สมอ ให้อนุโลมเอาการใช้เชือก หรือลวดเส้นสุดท้าย หรือเส้นแรกแล้วแต่กรณี เป็นเกณฑ์แทนการใช้สมอ
การใช้ธงฉาน	ข้อ ๑๕ ธงฉาน นอกจากจะใช้ชักเป็นธงหัวเรือแล้ว ให้ใช้ได้ในโอกาสอื่น ดังต่อไปนี้
โอกาสอื่น ๆ
	๑๕.๑ ชักขึ้นที่ปลายพรวนขวาของเสาหน้า ในลำใด เป็นเครื่องหมายว่า เรือลำนั้นเป็นเรือยาม
	๑๕.๒ ชักขึ้นที่ก๊าฟ หรือปลายพรวนของเสาหลัง ในเรือลำใด เป็นเครื่องหมายว่า เรือลำนั้น เป็นที่ตั้งของศาลทหาร ซึ่งกำลังดำเนินการพิจารณาคดีอยู่
	๑๕.๓ ใช้เป็นธงประจำกองทหารเรือ สำหรับเวลายกพลขึ้นบก ในเมื่อไม่มีธงประจำกองทหารเรือ
การใช้ธง	ข้อ ๑๖ ในวันอาทิตย์ เมื่อเรือจอดในอ่าว หรือท่าเรือ และในวันที่ กำหนดให้ชักธงแต่งเรือ ให้ใช้ธงท้ายเรือ ขนาดใหญ่กว่าปกติ พองามแก่ขนาดของเรือนั้นๆ นอกจากนี้ ในวันที่มีพิธี หรือการรับรองใดๆ ในเรือ หากเห็นเป็นการสมควร ผู้บังคับบัญชาของเรือ จะสั่งให้ชักธงท้ายเรือ ขนาดใหญ่กว่าปกติก็ได้
ขนาดใหญ่
การสลุตธง	ข้อ ๑๗ การสลุตธงเพื่อรับคำนับนั้น คือ ลดธงท้ายเรือตามข้อ ๗ ลงมาช้าๆ จนถึงครึ่งเสา หรือถ้าชักธงอยู่ที่ก๊าฟ ให้ลดลงมาประมาณ ๑ ใน ๓ ของเชือกธงจากปลายก๊าฟ แล้วจึงชักขึ้นช้าๆ จนเต็มเสาตามเดิม
ราชนาวี
เพื่อรับคำนับ
	บรรดาเรือหลวงด้วยกัน จะเป็นเวลาพบ หรือผ่านกันก็ตาม ไม่มีการคำนับกัน ด้วยการสลุตธง เมื่อเรือค้าขายหรือเรืออื่นๆ ไม่ว่าชาติใด คำนับเรือหลวง ด้วยการสลุตธงแล้ว ก็ให้เรือหลวง ที่ได้รับการคำนับนั้น สลุตธงรับคำนับ ในกรณีที่เรือหลวง เดินทางเป็นกระบวน หรือจอดอยู่ร่วมกัน ให้เรือธงหรือเรือหัวหน้าลำเดียว สลุตธงรับคำนับ เว้นแต่ถ้าเรือค้าขาย หรือเรืออื่น ๆ นั้น สลุตธงให้แก่เรือหลวงเป็นรายลำไป จึงให้เรือหลวงเหล่านั้น ต่างสลุตธงรับคำนับทุกลำ
	ถ้าเรือค้าขายหรือเรืออื่น ๆ สลุตธงคำนับเรือหลวง ก่อนเวลาชักธงประจำเรือขึ้น หรือหลังเวลาชักธงประจำเรือลง ก็ให้เรือหลวง ชักธงท้ายเรือ ขึ้นเต็มเสาเสียก่อน แล้วจึงสลุตธง เพื่อรับคำนับ เมื่อชักขึ้นเต็มที่แล้ว จึงลดธงลงเลย
การชักธงราชนาวี	ข้อ ๑๘ ในเวลาปฏิบัติการรบ ทั้งเวลากลางวันและกลางคืน เรือหลวงทุกลำ ต้องชักธงราชนาวีขึ้น ให้เป็นที่ประจักษ์ทุกคราวไป และต้องไม่ลดธงราชนาวีลง เป็นอันขาด
ในเวลารบ
	ในเวลาประจำสถานีรบ ถ้าเป็นเรือสองเสา ก็ให้ชักธงราชนาวีอีกธง ขึ้นที่ยอดเสาหน้า ถ้าเป็นเรือเสาเดียว ก็คงให้ชักธงราชนาวี ที่ยอดเสานั้น แต่ถ้าที่เสานั้นมีก๊าฟ และมีธงราชนาวีชักอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องชักธงราชนาวีขึ้น ที่ยอดเสานั้นอีก

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๔
การชักธงยศและธงตำแหน่งในเรือหลวง
การชักธง	ข้อ ๑๙ ในเรือ ๓ เสา ให้ถือว่า เสากลางเป็นเสาใหญ่ การชักธงยศและธงตำแหน่ง ให้ปฏิบัติดังนี้
ในเรือ ๓ เสา
	๑๙.๑ ชักที่เสาใหญ่
	๑๙.๑.๑ ธงหมายพระอิสริยยศ
	๑๙.๑.๒ ธงจอมพลเรือ ธงพลเรือเอก ธงพลเรือโท
	๑๙.๑.๓ ธงหมายตำแหน่งสำหรับราชการทหารเรือ
	๑๙.๑.๔ ธงผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ธงนายกรัฐมนตรี ธงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
	๑๙.๒ ชักที่เสาหน้า
	๑๙.๒.๑ ธงผู้บัญชาการทหารบก ธงผู้บัญชาการทหารอากาศ
	๑๙.๒.๒ ธงรัฐมนตรีว่าการกระทรวง เว้นธงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
	๑๙.๒.๓ ธงอัครราชฑูต
	๑๙.๒.๔ ธงกงสุล
	๑๙.๓ ชักที่เสาหลัง
	๑๙.๓.๑ ธงพลเรือตรี
การชักธง	ข้อ ๒๐ ในเรือ ๒ เสา ให้ถือเสาสูงเด่น เป็นเสาใหญ่ ธงต่างๆ ที่กำหนด ให้ชักที่เสาใหญ่ในเรือ ๓ เสา และธงพลเรือตรี คงชักที่เสาใหญ่ของเรือ ๒ เสา ธงนอกนั้นให้ชักที่เสาที่สอง
ในเรือ ๒ เสา
การชักธง	ข้อ ๒๑ ในเรือเสาเดียวให้ชักธงยศ และ หรือธงตำแหน่ง ได้แห่งเดียวที่เสานี้ ไม่เลือกว่าจะเป็นธงชนิดใด
ในเรือเสาเดียว
การชักธงขึ้นที่เสา	ข้อ ๒๒ การชักธงขึ้นที่เสา ถ้าสามารถปฏิบัติได้ สำหรับธงหมายพระอิสริยยศ ให้ชักขึ้นที่เชือกสายธงเส้นขวา ส่วนธงหมายยศ สำหรับนายทหารเรือ และธงตำแหน่ง ให้ชักขึ้น ที่เชือกสายธงเส้นซ้าย
การชักธงยศ	ข้อ ๒๓ การชักธงยศ และธงตำแหน่งขึ้นและลง ให้ปฏิบัติดังนี้
และธงตำแหน่ง
ขึ้นและลง
	๒๓.๑ ธงยศและธงตำแหน่ง ไม่ต้องชักขึ้นและลง
	ตามกำหนดเวลา เช่นธงประจำเรือ
	๒๓.๒ ตามปกติ ธงยศและธงตำแหน่ง สำหรับผู้บังคับบัญชาของเรือ หรือหน่วยเรือ ซึ่งเป็นเครื่องหมาย แสดงการบังคับบัญชานั้น ให้ชักขึ้นในเรือ เมื่อมารับตำแหน่ง และเมื่อผู้นั้นพ้นตำแหน่ง ให้ชักลงเวลาไปจากเรือ
	๒๓.๓ ในการส่งมอบหน้าที่ ของผู้บังคับบัญชา ที่มียศชั้นนายพลเรือ แม้จะมียศเท่ากันก็ตาม ให้ชักธงยศของผู้รับตำแหน่งใหม่ ในเวลาขึ้นมาบนเรือ ธงยศของผู้บังคับบัญชาที่พ้นตำแหน่ง ก็ยังคงชักอยู่ในเรือ จนกว่าผู้พ้นตำแหน่ง จะไปจากเรือ สำหรับการส่งมอบหน้าที่ ของผู้บังคับบัญชา ที่มียศต่ำกว่าชั้นนายพลเรือ ถ้าในเรือชักธงตำแหน่งนั้นๆ อยู่ก่อนแล้ว ก็ไม่ต้องมีการเปลี่ยนธงตำแหน่งนั้น แต่อย่างใด
	๒๓.๔ ธงยศและธงตำแหน่งของบุคคล ซึ่งถือว่า เป็นผู้บังคับบัญชาชั้นสูง ของทหารเรือ คือ ตั้งแต่ผู้บัญชาการทหารเรือขึ้นไป จะเป็นการมาเยี่ยมเรือ มาตรวจเรือ หรือไปกับเรือ ในหน้าที่ราชการก็ตาม ให้ชักธงสำหรับผู้นั้น ในเวลาขึ้นมาบนเรือ และชักลงเวลาไปจากเรือ
	๒๓.๕ ข้าราชการที่มิใช่ทหารเรือ และมิได้ถือว่า เป็นผู้บังคับบัญชาของทหารเรือ โดยสารไปกับเรือหลวง ในหน้าที่ราชการเป็นเกียรติยศ จะชักธงยศหรือธงตำแหน่งของผู้นั้นได้ ต่อเมื่อกองทัพเรือ หรือนายทหารผู้ใหญ่ในที่นั้นเป็นผู้สั่ง ถ้าจะมีการชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับผู้นั้น ก็ให้ชักขึ้น ในเวลาผู้นั้น ขึ้นมาบนเรือ และให้ชักลง เวลาผู้นั้นไปจากเรือ
	๒๓.๖ ธงยศและธงตำแหน่ง ที่มิใช่เป็นธงแสดงการบังคับบัญชา ถ้าผู้มียศหรือตำแหน่งนั้น ไปจากเรือชั่วคราว ไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมงไม่ต้องชักลง
	ธงยศและธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรือ ที่ชักขึ้นเพื่อเป็นเครื่องหมาย แสดงการบังคับบัญชา ถ้าผู้บังคับบัญชานั้น ไม่อยู่เรือเกิน ๗๒ ชั่วโมง จะชักธงยศหรือธงตำแหน่ง ลงหรือไม่ แล้วแต่ผู้บังคับบัญชาผู้นั้น จะพิจารณาเห็นสมควร
	๒๓.๗ ธงยศหรือธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรือ ที่ชักขึ้นเพื่อเป็นเครื่องหมาย แสดงการบังคับบัญชานั้น เมื่อมีธงอื่น ที่จะต้องชักขึ้นไปอีก ที่ยอดเสาเดียวกัน ตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้ ถ้ามิได้กำหนดให้ย้าย ธงแสดงการบังคับบัญชา ไปชักที่เสาอื่น หรือในเรืออื่น หรือให้ชักธงแสดงการบังคับบัญชานั้น ลงชั่วคราว ก็ให้พึงเข้าใจว่า ธงแสดงการบังคับบัญชา คงชักอยู่ที่เสานั้นตามเดิม โดยใช้ชักคู่กับธง ที่ต้องชักขึ้นไปใหม่ ไม่ว่าธงที่ชักขึ้นไปใหม่นั้น จะเป็นธงใดๆ ก็ตาม
การชักธงหมาย	ข้อ ๒๔ ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จประทับบนเรือหลวง ถ้าเรือนั้นเป็นเรือ ๓ เสา ให้ชักธงมหาราชที่เสาใหญ่ ธงบัญชาการทหารเรือ ที่เสาหน้า และธงจอมพลเรือที่เสาหลัง ถ้าเป็นเรือ ๒ เสา ให้ชักธงมหาราชที่เสาใหญ่ ธงจอมพลเรือที่เสาสอง ถ้าเป็นเรือเสาเดียว ก็คงชักธงมหาราช แต่เพียงธงเดียว
พระอิสริยยศ
	การชักธงราชินี ธงเยาวราช หรือธงราชวงศ์ ของพระบรมวงศานุวงศ์ ในโอกาสที่เสด็จมาเยื่ยมเรือ หรือไปกับเรือหลวงลำใด ถ้าเรือหลวงลำนั้น จะต้องชักธงหมายพระอิสริยยศเหล่านี้ ขึ้นที่เสาเดียวกับธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรืออื่น ที่ชักอยู่ก่อนแล้ว ก็ให้ย้ายธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรือที่ชักอยู่ก่อนแล้วนั้น ไปชักที่เสาอื่น หรือย้ายไปชักที่เรืออื่น ที่อยู่ในบังคับบัญชาของผู้นั้น ถ้าไม่มีเสาอื่น หรือเรืออื่นที่จะชัก ก็ให้งดชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรือนั้น ไว้ชั่วคราว
การชักธงสำหรับ	ข้อ ๒๕ เรือลำใด ต้องชักธงผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ธงนายกรัฐมนตรี ธงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หรือธงผู้บัญชาการทหารเรือ ถ้าเรือนั้น มีธงยศหรือธงตำแหน่ง สำหรับราชการทหารเรืออื่นที่ชักอยู่ก่อนแล้ว ก็ให้ลดธงยศ หรือธงตำแหน่ง ที่ชักอยู่ก่อนแล้วนั้น ลงชั่วคราว
ผู้สำเร็จราชการ
แทนพระองค์และ
ผู้บังคับบัญชาชั้นสูง
การชักธง	ข้อ ๒๖ ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ และผู้บังคับบัญชาของหน่วยเรือ ซึ่งมียศนายพลเรือ ให้ชักธงยศ แสดงการบังคับบัญชา แทนธงตำแหน่ง แต่สำหรับ ผู้บัญชาการทหารเรือ ให้ชักธงตำแหน่งเสมอ
นายพลเรือ
แทนธงตำแหน่ง
การเปลี่ยนหรือ	ข้อ ๒๗ การเปลี่ยนธงยศ หรือธงตำแหน่งของผู้บังคับบัญชา โดยเหตุที่ผู้บังคับบัญชา ได้เลื่อนยศ หรือเลื่อนตำแหน่งก็ดี หรือในการย้ายธงยศ หรือธงตำแหน่ง ไปชักที่เรืออื่นก็ดี ให้ชักธงเดิมลง และชักธงใหม่ขึ้น โดยกระทำในเวลาเดียวกัน
ย้ายธงยศหรือ
ธงตำแหน่ง
	ในโอกาสที่ผู้บังคับหน่วยเรือ ไปตรวจเรือ หรือไปราชการกับเรือ ที่อยู่ในบังคับบัญชาลำใด ให้ชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง ของผู้บังคับหน่วยเรือ ในเรือลำนั้น ในการนี้ จะต้องเอาธงยศ หรือธงตำแหน่ง ของผู้บังคับหน่วยเรือนั้น ที่ชักอยู่ในเรือธงลง
การชักธงยศ	ข้อ ๒๘ นายพลเรือผู้ใด ไปตรวจเรือเป็นทางราชการ หรือไปกับเรือ ในหน้าที่ชการ แม้ผู้นั้นจะมิได้เป็นผู้บังคับบัญชา ก็ให้ชักธงยศสำหรับนายพลเรือผู้นั้น ในเวลาขึ้นมาบนเรือ และชักลงเวลาไปจากเรือด้วย โดยปฏิบัติตามข้อ ๑๙, ๒๐ หรือ ๒๑ แล้วแต่กรณี เว้นแต่ในเรือลำนั้น มีธงนายพลเรือ ซึ่งมียศสูงกว่าหรือยศเท่ากัน ชักธงอยู่แล้ว
นายพลเรือที่ไป
ราชการในเรือ
การชักธงตำแหน่ง	ข้อ ๒๙ ผู้บังคับหน่วยเรือ ซึ่งมียศต่ำกว่านายพลเรือ ไม่ว่าจะเป็น ผู้บังคับบัญชาหน่วยเรือ ที่จัดขึ้นเป็นการประจำ หรือจัดขึ้นเป็นการชั่วคราว ให้ชักธงผู้บังคับการกองเรือ ธงผู้บังคับหมวดเรือ ธงผู้บังคับหมู่เรือ ตามตำแหน่งของผู้นั้น
สำหรับผู้บังคับ
หน่วยเรือ
	ผู้บังคับการเรึอผู้ใด ทำหน้าที่เป็นผู้บังคับหน่วยเรือด้วย ก็ให้ชักธงผู้บังคับหน่วยเรือของผู้นั้น เป็นเครื่องหมาย แสดงการบังคับบัญชาในเรือของตน แต่ถ้าเรือนั้นต้องแยกไปราชการ แต่เพียงลำเดียว โดยไม่มีเรืออื่น ในบังคับบัญชาไปด้วย ให้เรือนั้น ชักธงผู้บังคับหน่วยเรือลง แล้วชักธงผู้บังคับการเรือขึ้นแทน
การชักธง	ข้อ ๓๐ ธงหัวหน้าชั่วคราว เป็นธงตำแหน่ง สำหรับนายทหาร ซึ่งมียศต่ำกว่านายพลเรือ ให้ชักขึ้นเพื่อแสดงว่า ผู้นั้นเป็นผู้บังคับบัญชา ซึ่งมีอาวุโสสูงสุดชั่วคราว ในบรรดาเรือที่ไปราชการด้วยกัน หรือจอดอยู่ร่วมกัน ซึ่งตามปกติเรือเหล่านี้ มิได้ขึ้นในบังคับบัญชาแก่กัน การชักธงหัวหน้าชั่วคราว ใหัชักขึ้นที่เสาใหญ่ แทนธงผู้บังคับการเรือ เว้นแต่ที่เสาใหญ่ มีธงตำแหน่งอย่างอื่น ชักอยู่ก่อนแล้ว ก็ให้เพิ่มชักธงหัวหน้าชั่วคราว ขึ้นที่ปลายพรวนบนขวา ของเสาใหญ่ของเรือนั้น
หัวหน้าชั่วคราว
	เรือที่ชักธงหัวหน้าชั่วคราวอยู่ก่อนแล้ว ถ้ามีเรืออื่น ที่มีผู้บังคับบัญชา ซึ่งมีอาวุโสสูงกว่า มาจอดร่วมอ่าวในเวลาต่อมา ให้เอาธงหัวหน้าชั่วคราวลง และให้เรือที่มีผู้บังคับบัญชา ซึ่งมีอาวุโสสูงกว่า ชักธงหัวหน้าชั่วคราวขึ้น แต่เพียงลำเดียว
การชักธงผู้บังคับ	ข้อ ๓๑ ธงผู้บังคับการเรือ ใหัชักขึ้นในเรือหลวงที่เป็น เรือประจำการ และมีนายทหารสัญญาบัตร เป็นผู้บังคับการเรือ แต่ถ้าจะต้องชักธงยศ หรือธงตำแหน่งทหารเรืออย่างอื่น ขึ้นในเรือนั้นก็ดี หรือจะต้องชักธงอื่น ที่กำหนดให้ชักที่เสาใหญ่ก็ดี ให้งดชักธงผู้บังคับการเรือนั้นเสีย
การเรือ
การชักธงยศหรือ	ข้อ ๓๒ ในเวลาทำการรบ ธงยศหรือธงตำแหน่งของผู้บังคับหน่วยเรือ จะชักในเรือธง หรือจะสั่งย้ายไปชักที่เรืออื่น ในบังคับบัญชาก็ได้ แล้วแต่ผู้บังคับหน่วยเรือผู้นั้น จะเห็นเป็นการสมควรกับเหตุการณ์ในเวลานั้น
ธงตำแหน่งทหาร
เรือในเวลารบ
	ในขณะทำการสู้รบกับข้าศึก ถ้าผู้บังคับบัญชาของหน่วยเรือใด ถึงแก่กรรม ก็คงให้ชักธงยศหรือธงตำแหน่งของผู้นั้นไว้ จนกว่าจะเสร็จการรบ ห้ามลดลงเป็นอันขาด
การชักธง	ข้อ ๓๓ ธงอัครราชทูต หรือธงกงสุล ใช้ชักในเรือเล็ก ที่มีอัครราชทูตหรือกงสุล โดยสารมาเยี่ยมเรือหลวง ในหน้าที่ ราชการเป็นเกียรติยศ และไม่ใช้ชักในเรือหลวง นอกจากในเวลายิงสลุตให้เท่านั้น
อัครราชทูตหรือ
ธงกงสุล

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๕
การชักธงในเรือกลเล็กและเรือกระเชียง
การชักธงราชนาวี	ข้อ ๓๔ บรรดาเรือกลเล็ก และเรือกระเชียง ให้ใช้ธงราชนาวี เป็นธงประจำเรือ และชักที่ท้ายเรือ แต่สำหรับเรือกระเชียงขนาดใหญ่ ที่แล่นใบ ให้ชักธงประจำเรือ ที่ยอดเสาใบใหญ่ แทนที่จะชักที่ท้ายเรือ
เป็นธงประจำเรือ
การกำหนดเวลา	ข้อ ๓๕ กำหนดเวลา ที่ให้ชักธงประจำเรือกลเล็ก และเรือกระเชียงนั้น ตามปกติ ให้ชักตามเวลา เช่นเดียวกับ ธงประจำเรือหลวง คือ ตั้งแต่เวลา ๐๘๐๐ จนถึงเวลา ดวงอาทิตย์อัสดงคต และมีเงื่อนไข ให้ชักในโอกาส ดังต่อไปนี้
และโอกาสที่
ชักธงประจำเรือ
	๓๕.๑ เรือกลเล็กเวลาเรือเดิน เว้นเรือกลเล็กของเรือหลวง
	๓๕.๒ เรือกลเล็กของเรือหลวง และเรือกระเชียง ในโอกาสที่เรือหลวง ชักธงแต่งเรือ ให้ชักทั้งเวลาเรือเดิน และเวลาเรือจอด
	๓๕.๓ เรือกลเล็กของเรือหลวง และเรือกระเชียง ที่มีธงยศหรือธงตำแหน่ง ปักที่หัวเรือ
	๓๕.๔ เรือกลเล็กของเรือหลวง และเรือกระเชียง ที่มีนายพลเรือไปกับเรือ
กรณีที่ต้องชักธง	ข้อ ๓๖ ให้ชักธงประจำเรือกลเล็ก และเรือกระเชียงเสมอ ทั้งในเวลากลางวัน และเวลากลางคืน ในกรณีดังต่อไปนี้
ประจำเรือเสมอ
	๓๖.๑ ในน่านน้ำไทย เมื่อไปติดต่อกับเรือรบต่างประเทศ
	๓๖.๒ ในน่านน้ำต่างประเทศ เมื่อออกไปจากเรือใหญ่
การชักธงยศ	ข้อ ๓๗ การชักธงยศหรือธงตำแหน่ง ในเรือกลเล็กและเรือกระเชียง ให้ชักที่หัวเรือ เฉพาะในโอกาสที่ผู้ซึ่งมีธงยศหรือธงตำแหน่ง ไปกับเรือนั้น ในหน้าที่ราชการ เป็นเกียรติยศ ไปเยี่ยมคำนับ หรือไปรายงานตนเอง
หรือธงตำแหน่ง
	ธงผู้บังคับการเรือ ใหัใช้ชักที่หัวเรือ สำหรับบุคคลดังต่อไปนี้
	๓๗.๑ นายทหารที่ไปติดต่อกับเรือรบต่างประเทศ
	๓๗.๒ นายทหารผู้ซึ่งมิได้มีธงยศ หรือธงตำแหน่ง เช่น เสนาธิการของหน่วยเรือ เวลาไปในหน้าที่ราชการเป็นเกียรติยศ แทนผู้บังคับหน่วยเรือ หรือนายทหารเรือ ผู้บังคับบัญชา ของหน่วยกำลังรบบนบก เวลาไปในหน้าที่ราชการ เป็นเกียรติยศ หรือไปเยี่ยมคำนับ

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๖
การชักธงแต่งเรือ
ประเภทของการ	ข้อ ๓๘ การชักธงแต่งเรือมี ๒ ประเภท คือ
	๓๘.๑ ชักธงยอดเสาแต่งเรือ
ชักธงแต่งเรือ	๓๘.๒ ชักธงราวแต่งเรือ
การชักธง	ข้อ ๓๙ การชักธงยอดเสาแต่งเรือ คือการชักธงราชนาวี ขึ้นที่ยอดเสา ทุกเสา เว้นแต่ที่เสานั้น มีธงยศ หรือธงตำแหน่ง ชักอยู่แล้ว
ยอดเสาแต่งเรือ
	การชักธงยอดเสาแต่งเรือ ใช้ในเวลาเรือเดิน ในบริเวณท่าเรือ ในโอกาสที่ กำหนดให้มีการชักธงราวแต่งเรือ
การชักธงราว	ข้อ ๔๐ การชักธงราวแต่งเรือ คือการชักธงสัญญาณ ผูกต่อกันเป็นราว ตั้งแต่หัวเรือ โยงขึ้นไปยังปลายเสาเรือทุกเสา แล้วโยงไปยังท้ายเรือ ระยะระหว่างธงที่ผูกต่อกันนั้น ให้ห่างเท่ากับส่วนกว้างของธงสี่เหลี่ยม ในการนี้ ให้ชักธงยอดเสาแต่งเรือ ตามความในข้อ ๓๙ ประกอบด้วย
แต่งเรือ
การปฏิบัติในการ	ข้อ ๔๑ ในโอกาสที่มีการชักธงแต่งเรือ จะต้องจัดแต่งเรือ ให้เรียบร้อย จัดสิ่งที่แลดูเกะกะไม่เข้าที่ ให้เข้าที่ทุกแห่ง
ชักธงแต่งเรือ
การผูกต่อ	ข้อ ๔๒ ธงราวนั้นให้ผูกธงสัญญาณ ต่อเรียงกัน ตามลำดับธงอักษร และธงเลข ดังนี้
ธงราว	(๑) ก	(๑๑) ญ	(๒๑) ป	(๓๑) ล
	(๒) ข	(๑๒) ๓	(๒๒) ผ	(๓๒) ๘
	(๓) ค	(๑๓) ด	(๒๓) ฝ	(๓๓) ว
	(๔) ๑	(๑๔) ต	(๒๔) ๖	(๓๔) ส
	(๕) ง	(๑๕) ถ	(๒๕) พ	(๓๕) ห
	(๖) จ	(๑๖) ๔	(๒๖) ฟ	(๓๖) ๙
	(๗) ฉ	(๑๗) ท	(๒๗) ม	(๓๗) อ
	(๘) ๒	(๑๘) น	(๒๘) ๗	(๓๘) ฮ
	(๙) ช	(๑๙) บ	(๒๙) ย	(๓๙) ฤ
	(๑๐) ซ	(๒๐) ๕	(๓๐) ร	(๔๐) ๐
	ถ้าหากว่า ส่วนยาวของธงราว ที่ต่อกันตามลำดับ ดังกล่าวแล้ว ยาวไปหรือสั้นไป กว่าส่วนยาวของเรือ ที่จะขึงธงราวได้ ก็ให้ตัดจำนวนธง ตอนปลายออก หรือเพิ่มจำนวนธงขึ้นอีก โดยลำดับตั้งต้นใหม่ต่อไป จนพอดีแก่การประดับ สำหรับเรือนั้น ๆ
เรือที่มีหน้าที่	ข้อ ๔๓ เรือที่มีหน้าที่ ชักธงราวแต่งเรือ คือ เรือหลวงที่มีเสา
ชักธงราว
โอกาสที่ชัก	ข้อ ๔๔ การชักธงราวแต่งเรือ ใช้เฉพาะเวลาเรือจอด ในโอกาสดังต่อไปนี้
	๔๔.๑ ในงานฉลอง หรืองานพิธีใดๆ ของชาติ
	๔๔.๒ ในวันพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือสมเด็จพระบรมราชินี
ธงราวแต่งเรือ	๔๔.๓ ในงานรับ หรือส่งเสด็จ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือสมเด็จพระบรมราชินี ซึ่งเสด็จในเรือหลวง เมื่อเรือลำที่เสด็จนั้น ชักธงมหาราชใหญ่ หรือธงราชินีใหญ่ และเป็นงานที่กำหนดให้ แต่งกายเต็มยศ
	๔๔.๔ ในงานรับ หรือส่งเสด็จ เจ้านายชั้นพระบรมวงศ์ ซึ่งเสด็จในเรือหลวง โดยหน้าที่ราชการเป็นเกียรติยศ เมื่อเรือลำที่เสด็จนั้น ชักธงเยาวราชใหญ่ หรือธงราชวงศ์ใหญ่ และเป็นงานที่กำหนดให้ แต่งกายเต็มยศ
	๔๔.๕ ในงานรับ หรือส่งเสด็จ โดยทางเรือของกษัตริย์ ประธานาธิบดี หรือเจ้านาย ในราชวงศ์ต่างประเทศ เป็นเกียรติยศทางราชการ และเป็นงานที่กำหนดให้ แต่งกายเต็มยศ
	๔๔.๖ ในการใดๆ เมื่อมีคำสั่งของทางราชการให้ชักธงราว หรือในโอกาส ที่จะต้องชักธงราว เพื่อเป็นเกียรติยศแก่ต่างประเทศ
การชักธงราว	ข้อ ๔๕ เมื่อมีกำหนดการชักธงราวให้ทราบล่วงหน้า ให้ชักธงราวแต่งเรือขึ้นและลง พร้อมกับธงประจำเรือ แต่ถ้าไม่มีการกำหนด ให้ทราบล่วงหน้า ก็ให้ชักขึ้นไปในโอกาสแรก ที่ได้รับทราบเป็นทางการ และชักลงพร้อมกับธงประจำเรือ
ขึ้นลง

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๗
การชักธงบนบก
การชักธง	ข้อ ๔๖ สถานที่บนบก ซึ่งเป็นที่ตั้งประจำ ของกรมกอง ที่เป็นหน่วยกำลังรบ หรือป้อม ในสังกัดกองทัพเรือ ให้ชักธงราชนาวีที่ยอดเสา สถานที่บนบกอื่น นอกจากนี้ ควรจะชักธงราชนาวี ที่ใดบ้าง กองทัพเรือจะได้กำหนด ตามความเหมาะสม
ราชนาวี
	การชักธงราชนาวีดังกล่าว ให้มีกำหนด กระทำพิธีธงขึ้นธงลง เหมือนธงประจำเรือ
การใช้ธงขนาดใหญ่	ข้อ ๔๗ ในวันอาทิตย์ และในวันที่กำหนดให้ชักธงราว ให้ใช้ธงราชนาวี ขนาดใหญ่กว่าปกติ นอกจากนี้ ในวันที่มีพิธี หรือการรับรองในหน่วยใดๆ ถ้าผู้บังคับบัญชาของหน่วยนั้น เห็นเป็นการสมควร จะสั่งให้ชักธงราชนาวี ขนาดใหญ่กว่าปกติก็ได้
การชักธงยศ	ข้อ ๔๘ การชักธงยศและธงตำแหน่ง ให้ปฎิบัติดังนี้
	๔๘.๑ ผู้บังคับบัญชาของหน่วยใด ที่มีธงหรือธงตำแหน่ง เมื่อมีที่ทำการอยู่บนบก จะชักธงยศหรือธงตำแหน่งได้ ในเมื่อผู้นั้น เป็นผู้บังคับบัญชา ของหน่วยกำลังรบ
และธงตำแหน่ง	๔๘.๒ ถ้าจะชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง ร่วมเสากับธงราชนาวี กํให้ชักธงยศ หรือธงตำแหน่งที่ยอดเสา และย้ายธงราชนาวี ไปชักที่เสาก๊าฟ แต่ถ้าสถานที่ตั้ง กองบังคับการของหน่วยทหาร ที่ตั้งอยู่ห่างไกล กับเสาที่ชักธงราชนาวี จะชักธงยศหรือธงตำแหน่ง ณ ที่ตั้งกองบังคับการต่างหากก็ได้
	๔๘.๓ การชักธงยศ หรือธงตำแหน่งบนบก ให้อนุโลมตามการชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง ในเรือหลวง
การชักธง	ข้อ ๔๙ การชักธง เวลายิงสลุตบนบก ให้ป้อมที่มีหน้าที่ยิงสลุต ปฎิบัติโดยอนุโลม ตามการชักธง เวลายิงสลุตในเรือ
เวลายิงสลุต
การชักธงราวบนบก	ข้อ ๕๐ การชักราวบนบก ให้ชักเฉพาะที่เสาซึ่งมีธงราชนาวี โดยชักตั้งแต่พื้นดินจนถึงปลายเสา แล้วโยงลงมาที่พื้นดิน ด้านตรงข้าม มีระยะห่างจากโคนเสาธง เท่าๆ กันทั้งสองข้าง โดยใช้ธงสัญญาณ ผูกเรียงกันตามลำดับ เช่นเดียวกับการชักธงราวในเรือ จะหันด้านหน้าของธงราว ไปในทางทิศใดให้งดงาม แล้วแต่ความเหมาะสมของสถานที่นั้นๆ
	โอกาสและพิธีการชักธงราวบนบก ให้ปฎิบัติเช่นเดียวกับ การชักธงราวในเรือ

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๘
การชักธงไว้ทุกข์
วิธีชักธง	ข้อ ๕๑ วิธีชักธงไว้ทุกข์ ให้ปฎิบัติดังนี้
ไว้ทุกข์	๕๑.๑ ธงประจำเรือ ทั้งเรือใหญ่และเรือเล็ก รวมทั้งธงราชนาวี ที่ชักอยู่บนบก ให้ชักขึ้น เพียงกึ่งเสา
	๕๑.๒ ธงราว ให้ชักขึ้นเพียง ๒ ใน ๓ ของเสา
	๕๑.๓ ธงยศและธงตำแหน่ง คงชักสูงเต็มที่ ตามปกติ เว้นแต่เรือที่มีศพ ของผู้ซึ่งมีธงยศ หรือธงตำแหน่งนั้น อยู่ในเรือ จึงให้ชักธงยศหรือธงตำแหน่ง สำหรับผู้นั้น เพียงกึ่งเสา
ผู้มีอำนาจสั่ง	ข้อ ๕๒ การชักธงไว้ทุกข์ จะปฎิบัติได้ต่อเมื่อ มีคำสั่งของทางราชการ โดยกองทัพเรือ เป็นผู้นัดหมาย เว้นแต่ในเหตุการณ์ ดังจะกล่าวต่อไปในข้อ ๕๓
ชักธงไว้ทุกข์
การสั่งชักธง	ข้อ ๕๓ ในเหตุการณ์ดังต่อไปนี้ อนุญาตให้ผู้บังคับการเรือ ผู้บังคับหน่วยเรือ หรือนายทหารผู้ใหญ่ในที่นั้น สั่งชักธงไว้ทุกข์ ได้โดยลำพัง คือ
ไว้ทุกข์ตาม	๕๓.๑ เมื่อนายทหาร หรือทหารประจำเรือ หรือข้าราชการ ซื่งโดยสารไปกับเรือ ถึงแก่กรรมลงในเรือนั้น ในเวลาที่ยกศพลงเรือเล็ก จนกระทั่งศพนั้น ไปพ้นสายตา หรือในเวลา ที่มีพิธีหย่อนศพลงน้ำ ถ้ามีเรือร่วมอยู่ในที่เดียวกันหลายลำ ก็ให้เรือเหล่านั้น ชักธงไว้ทุกข์ดุจเดียวกัน
เหตุการณ์
	๕๓.๒ เรือเล็กที่เชิญศพไปในเรือ รวมทั้งเรือที่อยู่ในกระบวนแห่ศพด้วย
	๕๓.๓ เวลาเรือหลวง ไปจอดในอ่าวต่างประเทศ ที่มีทางพระราชไมตรีประเทศใด และเรือรบ หรือสถานที่รัฐบาล ของประเทศนั้น มีการชักธงไว้ทุกข์ อยู่ในอ่าวนั้น โดยกำหนดอย่างใด ก็ให้ปฏิบัติตาม
	๕๓.๔ เวลาเรือหลวง ไปจอดอยู่ในที่ใดๆ ร่วมกับเรือรบต่างประเทศ ที่มีทางพระราชไมตรี ถ้าผู้มียศสูงสุด ในหมู่เรือรบเหล่านั้น ได้นัดหมายให้มีการชักธงไว้ทุกข์อย่างใด ก็ให้ปฏิบัติตามอย่างนั้นได้ โดยควรแก่ธรรมนิยม ระหว่างประเทศ
การทำพิธี	ข้อ ๕๔ การทำพิธีธงขึ้นธงลงและการสลุตให้ปฏิบัติดังนี้
ธงขึ้นธงลง	๕๔.๑ สำหรับพิธีธงขึ้น จะต้องชักธงชักธงให้เต็มเสา ตามสภาพปกติเสียก่อน แล้วจึงลดธงลงเพียงกึ่งเสา เป็นการไว้ทุกข์ ส่วนพิธีธงลง ก็ให้ชักธงขึ้นเต็มเสาเสียก่อน ในเมื่อมีสัญญาณระวังธงแล้วจึงชักธงลงตามพิธี
และการสลุตธง	๕๔.๒ การสลุตธงรับคำนับ เวลาไว้ทุกข์ ให้ชักธงที่ลดเพื่อไว้ทุกข์ ขึ้นเต็มเสาเสียก่อน แล้วจึงสลุตธงรับคำนับ ตามที่กล่าวไว้ในข้อ ๑๗ เสร็จแล้ว จึงลดธงลง ในลักษณะไว้ทุกข์ตามเดิม
รับคำนับเวลา
ชักธงไว้ทุกข์
กรณีที่ไม่ต้อง	ข้อ ๕๕ ในกรณีดังต่อไปนี้ไม่ต้องชักธงไว้ทุกข์ คือ
	๕๕.๑ ในเวลาเรือเดิน เว้นแต่เรือเชิญศพ และเรือที่อยู่ในกระบวนแห่ศพ
ชักธงไว้ทุกข์	๕๕.๒ ในเวลาเตรียมเรือเข้ารบหรือในเวลาทำการรบ

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๙
การชักธงเวลายิงสลุต
การยิงสลุต	ข้อ ๕๖ ในการยิงสลุตให้แก่ชาติ ในงานฉลองเรือ หรืองานพิธีของชาติ หรือถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งมิได้เสด็จขึ้นมาบนเรือ ให้ชักธงราชนาวี ขึ้นที่ยอดเสาใหญ่ ในขณะที่ทำการยิงสลุต
ให้แก่ชาติ
หรือสลุตหลวง
การยิงสลุต	ข้อ ๕๗ ในการยิงสลุตให้แก่บุคคล ในโอกาสที่ขึ้นมาบนเรือ หรือไปจากเรือ ถ้าผู้นั้นมีธงยศ หรือธงตำแหน่ง ก็ให้ชักธงยศ หรือธงตำแหน่ง ของผู้นั้น ขึ้นที่ยอดเสา จะชักขึ้นที่เสาใด ให้เป็นไปตามกำหนด ของการชักธงนั้น แต่ถ้าไม่มีธงยศ หรือธงตำแหน่งของผู้นั้น อยู่ในเรือก็ดี หรือผู้นั้น ไม่มีธงยศ หรือธงตำแหน่งก็ดี ก็ให้ชักธงชาติขึ้นแทน
ให้แก่บุคคล
ที่ขึ้นมาบนเรือ
การยิงสลุต	ข้อ ๕๘ ในการยิงสลุตให้แก่ธงยศ หรือธงตำแหน่งอย่างใด ไม่ต้องชักธงยศ หรือธงตำแหน่งของผู้นั้นขึ้นในเรือ
ให้แก่ธงยศหรือ	ธงมหาราชน้อย ธงราชินีน้อย ธงเยาวราชน้อย และธงราชวงศ์น้อย เมื่อชักขึ้นแทนธงมหาราชใหญ่ ธงราชินีใหญ่ ธงเยาวราชใหญ่ และธงราชวงศ์ใหญ่ หมายความว่าโปรดเกล้า ฯ และทรงโปรดให้งดการยิงสลุตถวายคำนับ
ธงตำแหน่ง

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด

ตอน ๑๐
การชักธงเพื่อเป็นเกียรติยศแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ
ชักธงให้เฉพาะ	ข้อ ๕๙ การชักธง เพื่อเป็นเกียรติยศแก่ชาติ หรือบุคคลต่างประเทศ ให้กระทำเฉพาะ ประเทศที่มีสัมพันธไมตรี กับประเทศไทยเท่านั้น
ประเทศที่มี
สัมพันธไมตรี
การชักธงเป็น	ข้อ ๖๐ ในโอกาสที่กษัตริย์ ประธานาธิบดี หรือประมุขต่างประเทศใด เสด็จหรือมาเยี่ยมเรือหลวง ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ที่เสาใหญ่ ตลอดเวลาที่อยู่ในเรือนั้น ธงยศหรือธงตำแหน่งใดๆ นอกจากธงพระอิสริยยศ ซึ่งชักที่เสาใหญ่อยู่ก่อนแล้ว ให้ย้ายธงยศ หรือธงตำแหน่งนั้นๆ ไปชักที่เสาที่สอง ถ้าเป็นเรือเสาเดียว ก็คงให้ชักธงราชนาวี ของประเทศนั้น คู่กับธงพระอิสริยยศ ธงยศหรือธงตำแหน่งใดๆ นั้นได้ทั้งสิ้น
เกียรติยศ	เมื่อเรือหลวง ยิงสลุตให้แก่กษัตริย์ ประธานธิบดี หรือประมุขต่างประเทศใด ซึ่งมิได้เสด็จหรือมาในเรือ ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ขึ้นที่เสาใหญ่ ในขณะที่ทำการยิงสลุต
แก่กษัตริย์
ประธานาธิบดี
หรือประมุข
ต่างประเทศ
	ถ้าจะต้องชักธงราชนาวีต่างประเทศ คู่กับธงพระอิสริยยศ ให้ชักธงราชนาวีต่างประเทศ ขึ้นที่สายทางซ้าย และชักธงพระอิสริยยศ ขึ้นที่สายทางขวา
การชักธง	ข้อ ๖๑ เมื่อเรือหลวง ยิงสลุตให้แก่ชาติของต่างประเทศ เช่น ในเวลาเรือเข้าจอดในอ่าวต่างประเทศ หรือยิงสลุต ตอบเรือรบต่างประเทศ ที่ยิงสลุตให้แก่ชาติไทย หรือในเวลายิงสลุต ในงานฉลอง หรืองานพิธี ให้แก่ชาติต่างประเทศใดนั้น ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ขึ้นที่เสาใหญ่ ในขณะที่ทำการยิงสลุต
เมื่อยิงสลุต
ให้แก่ชาติของ
ต่างประเทศ
การชักธงเป็น	ข้อ ๖๒ ในโอกาสที่ เจ้าในราชวงศ์ต่างประเทศใด เสด็จมาเยี่ยมเรือหลวง และมีการยิงสลุต เป็นเกียรติยศ ให้ชักธงชาติ ของประเทศนั้น ที่เสาใหญ่ ในขณะที่ทำการยิงสลุต
เกียรติยศแก่
เจ้าในราชวงศ์
ต่างประเทศ
การชักธงเมื่อ	ข้อ ๖๓ ในขณะที่ทำการยิงสลุต ให้แก่นายพลเรือต่างประเทศ เช่น เมื่อพบกับเรือรบต่างประเทศใด ที่มีธงนายพลเรือชักอยู่ หรือเมื่อยิงสลุต ตอบเรือรบต่างประเทศใด ที่ยิงสลุต คำนับนายพลเรือของเรา ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ขึ้นที่เสาที่สอง
ยิงสลุตให้แก่
นายพลเรือ
ต่างประเทศ
การชักธง	ข้อ ๖๔ เรือหลวงลำใด รับข้าราชการต่างประเทศผู้ใด เป็นผู้โดยสารไปกับเรือ ในหน้าที่ราชการเป็นเกียรติยศ ถ้าเห็นเป็นการสมควร ที่จะชักธงให้ ปรากฏว่า มีข้าราชการต่างประเทศ ไปในเรือลำนั้นแล้ว ก็ให้ชักธงราชนาวี ของประเทศของข้าราชการนั้น ขึ้นที่เสาที่สอง ในเมื่อข้าราชการต่างประเทศผู้นั้น มีธงยศเทียบชั้นนายพลเรือขึ้นไป ตามระเบียบการเทียบยศของประเทศนั้น อนึ่ง ถึงแม้ข้าราชการผู้นั้น มีธงยศ หรือธงตำแหน่งอย่างใด ก็ห้ามชักธงยศ หรือธงตำแหน่งของข้าราชการนั้น ในเรือหลวง
เป็นเกียรติแก่
ข้าราชการ
ต่างประเทศ
	ในโอกาสที่ข้าราชการต่างประเทศใด มาเยี่ยมเรือหลวง และมีการยิงสลุตเป็นเกียรติ ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ขึ้นที่เสาที่สอง ในขณะที่ทำการยิงสลุต
การชักธงแต่งเรือ	ข้อ ๖๕ ในโอกาสที่เรือหลวง ชักธงแต่งเรือ เพื่อเป็นเกียรติยศ แก่ต่างประเทศใด ให้ชักธงราชนาวีของประเทศนั้น ขึ้นที่ยอดเสาใหญ่เสมอ
เพื่อเป็นเกียรติยศ
แก่ต่างประเทศ
การแจ้งเรื่องการ	ข้อ ๖๖ เรือหลวงที่จอดอยู่ในน่านน้ำไทย จะมีการชักธงแต่งเรือ หรือจะมีการชักไว้ทุกข์ เนื่องในกรณีใดๆ ก็ดี ถ้ามีเรือรบต่างประเทศใด จอดร่วมอ่าวอยู่ด้วย ก็ให้นายทหารผู้ใหญ่ในที่นั้น แจ้งแก่นายทหารผู้ใหญ่ ของเรือรบต่างประเทศนั้น ให้ทราบถึงการที่จะชักธงแต่งเรือ หรือการชักธงไว้ทุกข์เนื่องในกรณีนั้นๆ ด้วย
ชักธงแต่งเรือหรือ
การชักธงไว้ทุกข์ให้
ต่างประเทศทราบ
	ถ้าเรือหลวง จอดอยู่ในน่านน้ำต่างประเทศใด จะมีการชักธงแต่งเรือ หรือการชักธงไว้ทุกข์ ก็ให้นายทหารผู้ใหญ่ในที่นั้น ทำการติดต่อตกลง กับผู้แทนทางการทูต หรือกงสุลของประเทศไทย เกี่ยวกับการแจ้งเรื่อง ให้เจ้าหน้าที่รัฐบาล ของประเทศเจ้าของท่านั้น ได้ทราบ ถ้าที่นั้น ไม่มีผู้แทนทางการทูต หรือกงสุลของประเทศไทย ประจำอยู่ ก็เป็นหน้าที่ของนายทหารผู้ใหญ่ จัดการแจ้งเรื่อง ให้เจ้าหน้าที่รัฐบาล ของประเทศเจ้าของท่า ได้ทราบ นอกจากนี้ ถ้ามีเรือรบต่างประเทศใด จอดร่วมอ่าวอยู่ ก็ให้นายทหารผู้ใหญ่ แจ้งเรื่องให้แก่นายทหารผู้ใหญ่ ของเรือรบต่างประเทศนั้น ได้ทราบด้วยเช่นเดียวกัน
เมื่อได้รับแจ้งเรื่อง	ข้อ ๖๗ ในเวลาที่เรือหลวงจอดอยู่ ณ ที่ใดจะเป็นในน่านน้ำไทย หรือน่านน้ำต่างประเทศก็ตาม ถ้าผู้บังคับบัญชา ของเรือรบต่างประเทศใด หรือเจ้าหน้าที่รัฐบาล ของต่างประเทศใด ได้แจ้งเรื่องการชักธงแต่งเรือ หรือการชักธงไว้ทุกข์ เนื่องในกรณีใดๆ มาให้ทราบ ก็ให้นายทหารผู้ใหญ่ หรือผู้บังคับการเรือ พิจารณาสั่งการ เพื่อปฏิบัติตาม โดยควรแก่กรณี และขนบธรรมเนียมประเพณี ของประเทศนั้นๆ เท่าที่พึงจะทำได้
การชักธงแต่งเรือ
หรือการชักธงไว้ทุกข์
จากต่างประเทศ
การชักธงชาติ	ข้อ ๖๘ ในกรณีที่ต้องชักธงราชนาวี ของต่างประเทศ ขึ้นในเรือหลวง ในโอกาสที่จะต้องชักเป็นเกียรติยศ แก่ต่างประเทศ ตามที่ระบุไว้ในระเบียบนี้ ถ้าไม่มีธงราชนาวีของประเทศนั้น ในเรือ หรือประเทศนั้น ไม่มีธงราชนาวี ก็ให้ชักธงชาติของประเทศนั้น ขึ้นแทนได้
แทนธงราชนาวี

ระเบียบ	ตอน ๓	ตอน ๔	ตอน ๕
ตอน ๑ วิเคราะห์ศัพท์	การชักธง	การชักธงยศและ	การชักธงในเรือเล็ก
ตอน ๒ หลักปฏิบัติ	ประจำเรือ	ธงตำแหน่งในเรือหลวง	และเรือกระเชียง
ตอน ๖	ตอน ๗	ตอน ๘	ตอน ๙
การชักธงแต่งเรือ	การชักธงบนบก	การชักธงไว้ทุกข์	การชักธงเวลายิงสลุต
ตอน ๑๐ การชักธงเพื่อเป็นเกียรติแก่ชาติหรือบุคคลต่างประเทศ			ตอน ๑๑ เบ็ดเตล็ด